Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Philip Pullman. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Philip Pullman. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 13 kwietnia 2020

9/2020 Bursztynowa luneta, Philip Pullman (Mroczne materie tom III)

Will i Lyra, których losy splotły się nierozerwalnie za sprawą sił drzemiących w innych światach, zostali gwałtownie rozdzieleni. Muszą się teraz odnaleźć, bo czeka ich nie tylko najstraszniejsza ze wszystkich wojen, lecz także podróż do mrocznej krainy, z której nikt nigdy nie wrócił.
Opis z okładki książki. 
I to już, cała trylogia Mroczne materie za mną. Nowe wydanie wygląda przepięknie i jest dobrej jakości - twarda oprawa jest zawsze najlepszą opcją. Nawet nowe tłumaczenie drażniło mnie tylko w pierwszym tomie, później się przyzwyczaiłam. Tak jak pamiętałam, Bursztynowa luneta okazała się być tą częścią, która podobała mi się najmniej. Nie było jednak aż tak źle - zapewne dlatego, że wiedziałam już, że będą tam lamosłonie na kółkach i mogłam się na nie odpowiednio przygotować :) Pomijając ten dziwaczny pomysł, jest to udany finał opowieści.  

No, może jest jeszcze jedna dziwna rzecz, do której można się przyczepić: w jaki sposób lord Asriel wybudował wielką twierdzę i wyposażył ogromną armię w tak krótkim czasie? Nigdzie w książce nie jest powiedziane, ile czasu tak naprawdę minęło. Na moje oko pomiędzy końcem pierwszego tomu a początkiem trzeciego nie upłynęło więcej niż kilka miesięcy, a to jednak trochę za mało, by przygotować się do największej wojny w historii wszechświatów. Chociaż i tak okazuje się, że ta wojna nie maiła kluczowego znaczenia, bo bardziej liczyły się czyny jednostek.

Nie ma sensu robić spoilerów, więc nie będę pisać o fabule, zamiast tego wspomnę może o problematyce poruszanej w Bursztynowej lunecie. Nie należy zapominać, że jest to pewnego rodzaju baśń, przypowieść, w której fabuła ma drugorzędne znaczenia, bo najważniejsze są przemyślenia wywołane lekturą. Dużo tu tematyki dotyczącej dorastania, wchodzenia w dorosłość i pierwszej miłości, co szczególnie mogą docenić odbiorcy będący w wieku, którego to dotyczy. Jest też coś z zupełnie innej beczki - sporo rozważań o śmierci i przemijaniu. Do mnie najbardziej trafił fragment mówiący o tym, że nie powinniśmy się umniejszać i rezygnować z przyjemności, bo nikomu nie będzie lepiej tylko dlatego, że nam będzie gorzej. No i oczywiście popieram twierdzenie autora, że powinniśmy być wobec siebie życzliwi i dążyć do szczęścia, wiedzy i rozwoju.

Nie żałuję, że wróciłam do Mrocznych materii, chociaż książki z przesłaniem nie są tym, po co sięgam najczęściej. Ta trylogia jednak do mnie trafia i czytało mi się ją bardzo przyjemnie, parę razy nawet się wzruszyłam. W Bursztynowej lunecie jest najwięcej dziwnych pomysłów (dziwnych w tym złym sensie), więc dam jej tylko 4/5. 

Recenzja pierwszego tomu Zorza polarna
Recenzja drugiego tomu Delikatny nóż

czwartek, 30 stycznia 2020

4/2020 Delikatny nóż, Philip Pullman (Mroczne materie tom II)

Lyra trafia do innego świata , świetlistego, nawiedzonego Cittagazze, gdzie karmiące się ludzkimi duszami Widma chodzą po ulicach, a pod niebem niesie się odległy trzepot anielskich skrzydeł. Na szczęście znajduje w nim sprzymierzeńca: dwunastoletni Will Parry, zabójca i zbieg, zrządzeniem losu również trafił do niezwykłego nowego świata. Podczas niebezpiecznej podróży pomiędzy światami Lyra i Will wpadają na trop śmiertelnie groźnej tajemnicy, a w ich ręce trafia przedmiot o ogromnej niszczycielskiej mocy. Na dodatek z każdym krokiem są coraz bliżej innego, jeszcze gorszego zagrożenia i wstrząsającej prawdy o swoim przeznaczeniu.
Opis z okładki książki.
Zdziwiło mnie trochę, jak mało pamiętałam z tej książki: właściwie tylko sam początek, Jakoś tak rozmazała się w mojej pamięci, jak to czasem drugie tomy mają w zwyczaju. A szkoda, bo Delikatny nóż jest gorszy od pierwszego tomu tylko pod jednym względem: nie ma tu pancernych niedźwiedzi. Od kolejnego tomu zaś jest pod pewnymi względami lepszy - wciąż dobrze pamiętam romboidalne słonie na wrotkach, i mam wielką nadzieję, że w serialu zmienią ten wątek na coś znacznie mniej absurdalnego.

Ale na to będę narzekać po przeczytaniu Bursztynowej lunety, teraz wracam do Delikatnego noża. Ostrzegam, w dalszej części recenzji będą znajdować się spoilery. Wielką zaletą tej książki jest wprowadzenie drugiego głównego bohatera, czyli Willa. Lubię Lyrę, ale śledzenie wyłącznie jej przygód przez całą trylogię mogłoby okazać się męczące. Will dostaje tu sporo miejsca i retrospekcje, które pozwalają go dobrze poznać. Odruchowo kibicuje się mu w misji poszukiwania ojca (która ma zakończenie ocierające się o tandetę, ale jeszcze do zniesienia) i współczuje ciężkiego życia. Razem z Lyrą tworzą świetny duet, i aż szkoda, że w końcówce zostają rozdzieleni, bo chętnie bym ich jeszcze poobserwowała. Sama Lyra trochę się zmieniła od poprzedniego tomu, jest teraz bardziej ostrożna i próbuje działać z większą rozwagą. Zdarza się jej jednak popełnić błąd - i dobrze, bo przecież jest jeszcze dzieckiem.

Moją ulubioną częścią tej książki jest skakanie pomiędzy światami i same inne światy. Lubię ten motyw i jego użycie w książce, filmie czy serialu automatycznie podnosi w moich oczach ocenę tego dzieła - oczywiście jeśli jest to zrobione dobrze. Tutaj wieloświat zdecydowanie wyszedł autorowi. Najlepsze momenty to te, w których Lyra próbuje odnaleźć się w Oksfordzie Willa, tak podobnym do jej ojczystego Oksfordu, jednak różniącego się na tyle, by było to źródłem zabawnych sytuacji.

Wspomniałam wcześniej, że nie ma tu pancernych niedźwiedzi, jednak pojawiają się inni bohaterowie z pierwszego tomu. Swój czas mają czarownice pod przewodnictwem Serafiny Pekkali i aeronauta Lee Scoresby. Krótkie, lecz mocne wejście ma diaboliczna jak zawsze pani Coulter. O lordzie Asrielu jedynie się wspomina, ale w kontekście tego, że jest to długo oczekiwany wybawca, którego trzeba wesprzeć. Nikt nie wie, że w okrutny sposób zamordował dziecko, by osiągnąć cel, Lyra tego nie rozgłosiła. Nie pamiętam, czy ta kwestia wypłynie w finale trylogii - a powinna, bo to szalenie interesujące.

Delikatny nóż zasługuje na 5/5, zwłaszcza ze względu na wielotorową narrację, która pozwoliła spojrzeć na wydarzenia czymś więcej, niż tylko oczami głównej bohaterki. Zabrakło mi tu momentów wzruszenia, jakie miałam przy Zorzy polarnej, ale za to całą książkę czytało mi się lepiej, szybciej, z większym zainteresowaniem. Mam nadzieję, że ostatni tom będzie w rzeczywistości lepszy, niż zapamiętałam i nie zostawi po sobie niesmaku, który trochę zepsułby mi bardzo udany początek i środek tej historii.

Recenzja pierwszego tomu Zorza polarna

czwartek, 7 listopada 2019

26/2019 Zorza polarna, Philip Pullman (Mroczne materie tom I)


W Zorzy polarnej poznajemy Lyrę Belaquę, sierotę z równoległego świata, w którym nauka, teologia i magia splatają się ze sobą. Lyra i jej dajmon w zwierzęcej postaci mieszkają - na wpół dzicy i beztroscy - wśród akademików oksfordzkiego Kolegium Jordana. Kiedy Lyra wyruszy na poszukiwanie uprowadzonego przyjaciela, odkryje złowieszczą intrygę, w której główną rolę odgrywają porwane dzieci, a jej wyprawa przerodzi się w pogoń za zrozumieniem tajemniczego zjawiska zwanego Prochem. Los zawiedzie ją na skute lodem ziemie Arktyki, gdzie władzę sprawują klany wiedźm, a niedźwiedzie polarne toczą wojny. Niezwykła podróż Lyry będzie miała poważne konsekwencje wykraczające daleko poza granice świata, który zamieszkuje.
Opis z okładki książki (z poprawioną literówką, która jakimś cudem się tam znalazła)
Od jakiegoś czasu chciałam wrócić do tej trylogii. Wydawnictwo MAG właśnie wypuściło przepiękne wznowienie, które oczywiście musiałam mieć. Okładka tej nowej Zorzy polarnej to istne dzieło sztuki, ale książka ma swoje problemy, a właściwie jeden duży problem: tłumaczenie. 

Moje pierwsze spotkanie z tymi książkami miało miejsce parę ładnych lat temu, jeszcze przed filmową adaptacją z 2007 roku. Nie pamiętam, kto tłumaczył tamto wydanie, ale na pewno był to ktoś inny. Wiadomo, że zwykle ma się sentyment do tego tłumaczenia, które poznało się jako pierwsze (dlatego jestem team Chyżwar, Dzierzba może się schować), ale w tym przypadku nowa wersja wydaje mi się zwyczajnie gorsza. Nie będę tu przytaczać wszystkich momentów, w których coś mi zazgrzytało (chociaż mam je wypisane na wcale nie takiej małej karteczce), podam jeden: Grobale. Jeśli czytaliście kiedyś Mroczne materie, to na pewno kojarzycie tę nazwę. Grobale to owiani złą sławą, grasujący po całym kraju porywacze dzieci. Nazwa kojarzy się z czymś obrzydliwym i przerażającym, ciekawie nawiązuje też do Generalnej Rady Oblacyjnej, kościelnej organizacji, która za tym wszystkim stała. W nowym wydaniu Grobale stali się prostymi, pozbawionymi wyobraźni Pożeraczami. Przepadła cała groza i powiązanie z Radą. Szkoda, wielka szkoda.


Ta zakładka pasuje idealnie. Jednak miałam z nią pewien problem...

Poza dyskusyjną kwestią tłumaczenia Zorza polarna jest taka, jak ją zapamiętałam, czyli to wciąż wielowymiarowa, pełna magii opowieść, którą można interpretować na wiele sposobów. Ja widzę tam głównie ostrzeżenie przed wielkimi instytucjami, które za wszelką cenę będą chciały utrzymać monopol na prawdę, ich prawdę, dla nich korzystną. Pierwszym skojarzeniem są różnego rodzaju kościoły i związki wyznaniowe, ale spokojnie można to rozszerzyć także na systemy polityczne i wielkie korporacje. Ważny jest też temat dojrzewania, szczególnie bliski młodszym czytelnikom, którzy właśnie są w trakcie tego trudnego i nierzadko burzliwego procesu.

BŁYSZCZĄCY FRĘDZELEK, MUSIMY GO ZAMORDOWAĆ! - taki był tok myślenia moich kotów w trakcie robienia zdjęć. Zwłaszcza Tarkin - ten czarny - bardzo chciał poćwiczyć polowanie właśnie na mojej zakładce.
Aż do ponownego przeczytania Zorzy polarnej żyłam w przekonaniu, że akcja tej książki rozgrywa się w alternatywnym, bardziej steampunkowym XIX wieku. Ale okazało się, że to czasy bardziej nam współczesne. W książce budynek z połowy XIX w. jest już uważany za dość stary. Wspomniana została powódź w '53 (1953? Najprawdopodobniej tak), w trakcie której lord Asriel ratuje tonącego chłopca. W trakcie trwania powieści bohater ten ma około czterdziestki, a od powodzi minęło już trochę czasu. Myślę, że aktualna data to mniej-więcej 1970. Wspomniane są elektrownie atomowe, panele słoneczne, metro (wspaniale nazwane koleją chtoniczną, sprawdziłam stare wydanie i wychodzi na to, że jest to rzecz, która się nowemu tłumaczowi udała nadzwyczajnie), nawet coś w rodzaju komputera. Teraz nie mam przed oczami jedynie steampunku i epoki wiktoriańskiej, lecz elementy tej stylistyki wymieszane z modernizmem.

Niektórzy twierdzą, że Mroczne materie są przeznaczone głównie dla młodszego odbiorcy, ale ja się z tym nie zgadzam. Owszem, książkę może przeczytać dwunastolatek i będzie zadowolony - o ile lubi fantasy. Jednak z wiekiem widzi się w niej więcej poziomów, na które wcześniej nie zwróciło się uwagi. Cieszę się bardzo, że wróciłam do niej po latach, i jednocześnie zastanawiam, jak teraz odbiorę zakończenie trylogii... Coś mi mówi, że może podobać mi się jeszcze bardziej. Zorza polarna dostaje 5/5, polecam ją bardzo (serial zresztą też, na razie wyszedł tylko jeden odcinek, ale wygląda on obłędnie dobrze) i idę oczekiwać na wydanie kolejnych tomów.