Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura faktu. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura faktu. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 8 sierpnia 2019

16/2019 Top Gear od środka czyli And on That Bombshell, Richard Porter


Przez 13 lat, 22 sezony i 175 odcinków Richard Porter pracował jako scenarzysta Top Gear; to on współtworzył scenariusz tego najlepszego programu motoryzacyjnego na świecie, od niewyemitowanego nigdy odcinka pilotowego po ostatni topgearowy występ Jeremy’ego Clarksona, Richarda Hammonda i Jamesa Maya w maju 2015 roku. 
W tym czasie – niszcząc samochody, wywołując incydenty dyplomatyczne, podpalając przyczepy kempingowe i mało nie pozbawiając życia jednego z prezenterów – ekipa Top Gear z rosnącym niedowierzaniem obserwowała, jak jej program z niepozornego, niszowego show BBC2 dla maniaków motoryzacji staje się globalnym, znanym w każdym zakątku świata telewizyjnym fenomenem.
Opis ze skrzydełka okładki książki. 
Lubiłam Top Gear i często oglądałam go z mamą. Nie miałam jeszcze wtedy prawa jazdy, a motoryzacja nigdy nie znajdowała się w głównym kręgu moich zainteresowań, nie przeszkadzało mi to jednak znakomicie się przy nim bawić. Barwne osobowości prowadzących i specyficzny brytyjski humor sprawiły, że Top Gear był programem raczej rozrywkowym niż motoryzacyjnym, i oprócz mnie pokochały go miliony widzów na całym świecie.

Autor książki był scenarzystą programu przez ponad 12 lat, więc absolutnie nie można mu zarzucić braku kompetencji do stworzenia tego typu pozycji. Spędził mnóstwo czasu z ekipą przygotowując i kręcąc kolejne odcinki. Top Gear od środka składa się z króciutkich rozdziałów, a każdy z nich porusza odmienne zagadnienie. Na szczęście zostały ułożone mniej-więcej chronologicznie, więc książka nie sprawia wrażenia chaotycznej. Na początku Richard Porter opowiada o sobie i o tym, jak w ogóle dostał się do programu, potem wspomina o starym, klasycznym Top Gear i o jego reaktywacji w nowocześniejszym wydaniu. Dalej mówi o tych wszystkich ciekawostkach, o których właśnie miałam nadzieję dowiedzieć się z jego książki: jak wygląda biuro Top Gear, jak powstawały odcinki, jak to było ze Stigiem, jacy naprawdę są prowadzący program, jacy goście zapraszani na przejażdżkę samochodem za rozsądną cenę byli najsympatyczniejsi. No i przede wszystkim: ile w Top Gear było scenariusza.

Richard Hammond, Jeremy Clarkson i James May - to właśnie dzięki nim Top Gear odniósł taki sukces. W książce jest kilka wklejek z kolorowymi zdjęciami, co oczywiście jest fajnym dodatkiem. Niestety papier, na którym je wydrukowano, nie jest najlepszej jakości. Najczęściej wydawnictwa używają błyszczącego kredowego, tu zdecydowano się na zwykły chropowaty.
Prezenterzy programu często sprawiali wrażenie wyluzowanych kumpli przerzucającymi się żartami i złośliwościami, co nadawało całemu Top Gear luźny ton - a tak przecież nie wyglądają poważne programy sztywno trzymające się scenariusza. Taki efekt zapewniły profesjonalizm Richarda, Jamesa i Jeremy'ego, faktyczne koleżeństwo łączące ich i całą ekipę, oraz dobry scenariusz. Bo raz próbowano nakręcić bardzo spontaniczny odcinek pilotażowy. Efektem tego była płyta z nagraniem przechowywana w sejfie, by nikt nie zobaczył tej żenady. Oczywiście w Top Gear pojawiają się materiały sprawiające wrażenie trochę sztucznych i nakręconych na siłę, Richard Porter absolutnie tego nie neguje. Działo się tak dlatego, że czasem coś wygląda dobrze na papierze, ale po nakręceniu efekt jest kiepski, ewentualnie po prostu wymyślił coś słabego, co wtedy wydawało mu się niemalże genialne.

Myślę jednak, że cała ekipa Top Gear odwaliła kawał dobrej roboty, bo większość odcinków oglądało mi się świetnie. Richard Porter sprawdził się i jako scenarzysta, i jako autor tej książki. Czuć w niej ten specyficzny Top Gearowy humor i lekkość. Mam wrażenie, że została ona specjalnie napisana w taki sposób, żeby spodobała się też osobom, które zwykle nie czytają książek, a dostały ją w prezencie albo trafiły na nią przypadkiem. Rozdziały są krótkie i od razu wciągają jakąś ciekawostką czy zabawnym sformułowaniem. Nie wymaga dużego skupienia, można ją sobie podczytywać przed snem czy w tak zwanym międzyczasie (ja czytałam ją przez kilka dni do śniadania i dlatego teraz mam na okładce mnóstwo tłustych odcisków palców). Litery i interlinie są spore, co ułatwia i przyspiesza czytanie. Mimo niewątpliwej błyskotliwości i inteligencji autora czuję opór przed nazwaniem go pisarzem. Mam wrażenie, że nie jest to prawdziwa książka, a raczej zbiór felietonów albo tekstów pisanych na bloga. Oczywiście nie oznacza to, że są złe, tylko po prostu takie... mało literackie. Albo po prostu to ze mną jest coś nie tak. Z tego względu moja ocena Top Gear od środka to 4/5, ale serdecznie ją polecam.

Bardzo mi szkoda, że program skończył się w atmosferze skandalu (dla niezorientowanych przypomnę: po zakończeniu prac na planie nietrzeźwy Jeremy Clarkson uderzył w twarz producenta). Byłam w szoku, kiedy się o tym dowiedziałam. Owszem, Jeremy odwalał wcześniej różne dziwne rzeczy, jednak to było już przegięcie. Doskonale rozumiem rozgoryczenie ekipy: przez trzynaście lat zżyli się ze sobą lepiej niż niejedna rodzina, nic dziwnego więc, że poczuli się zdradzeni. Decyzja o zakończeniu programu była może i radykalna, lecz w mojej ocenie jedyna słuszna. Wszystko, co dobre, kiedyś się kończy, a przecież nikt nie zabierze nam naszych ulubionych odcinków, jak i również tej książki, która będzie ich świetnym uzupełnieniem.

PS muszę to z siebie wyrzucić, bo mam wrażenie, że bez tego ta recenzja nie będzie kompletna: moim ulubionym prowadzącym jest James May, a ulubionym materiałem ten, w którym próbowano zniszczyć Toyotę Hilux, na szczęście bezskutecznie. Od tamtej pory marzę o takim samochodzie, koniecznie czerwonym. Nie wiem po co mi pick-up w mieście, ale kto by się przejmował takimi drobiazgami...

sobota, 28 stycznia 2017

5/2017 Rok ekstremalnych przygód, Richard Hammond


Kto pierwszy dotrze na biegun północny: Clarkson i May w supernowoczesnym wozie terenowym czy Hammond powożący psim zaprzęgiem?
Czy zdezelowany opel kadett to dobry samochód na wyprawę po bezdrożach Botswany?
Czy da się przepłynąć Kanał La Manche własnoręcznie skonstruowaną amfibią? 
 
Ta książka jest jak wyjście na piwo z dobrym kumplem. Kumplem, który jest jednym z prowadzących Top Gear, najpopularniejszego programu motoryzacyjnego wszech czasów. Kumplem, który nigdy nie mówi „nie” i przyjmuje najbardziej szalone wyzwania.
Opis z okładki książki. 
Richard Hammond to brytyjski dziennikarz radiowy i telewizyjny, najbardziej znany z motoryzacyjnego show Top Gear. W książce opisuje kilka niesamowitych wydarzeń ze swojego życia, chociażby wspominana już wyżej wycieczka psim zaprzęgiem na magnetyczny biegun północny (najdłuższa, najlepiej opisana i moja ulubiona część) czy spotkanie z wysoko postawionym członkiem słynnego gangu motocyklowego Anioły Piekieł. Wszystko opisane ciekawie i w zabawnym stylu Hammonda, ale większość tej książki oglądający Top Gear już widzieli, gdyż są to zakulisowe opisy najbardziej znanych odcinków specjalnych. Ja akurat jestem fanką tego programu i absolutnie mi to nie przeszkadzało. Ale to jest też największa wada książki - obawiam się, że dla kogoś, kto nie zna Top Gear, Richarda i jego kolegów, całość będzie nie do końca zrozumiała i trochę nudna.

Rok ekstremalnych przygód jest dość krótka i czyta się ją szybko, taka idealna pozycja na wakacje czy do pociągu. Nie polecam jej jednak czytelnikowi nieznającemu Richarda, przed lekturą lepiej jednak puścić sobie jeden czy dwa odcinki jego programu. Jeśli nie polubicie konwencji Top Gear, to książka również może wam się nie spodobać. Ja oceniam ją na 3/5, głównie ze względu na słaby w niektórych momentach warsztat pisarski.

czwartek, 13 października 2016

37/2016 "Moja piątka z Cambridge" Yuri Modin - recenzja


1947 rok. Modin, zaledwie dwudziestopięcioletni agent, jest już uznawany za asa radzieckiego wywiadu. Wraz z rodziną zostaje oddelegowany do Wielkiej Brytanii, gdzie ma pracować jako oficer prowadzący tak zwanej piątki z Cambridge - Burgessa, Philby'ego, Macleana, Blunta i Cairncrossa - najniebezpieczniejszej siatki szpiegowskiej w historii Zjednoczonego Królestwa. Modin opisuje sposoby werbowania szpiegów do KGB, skomplikowane zadania, jakim musieli podołać agenci, ich motywacje, poglądy oraz życie prywatne - niełatwe ze względu na wykonywaną pracę. Po zdemaskowaniu grupy pomaga w ucieczce trzech z nich do ZSRR.
Opis fabuły z okładki książki.
Dobrze czyta mi się książki, w których autor opowiada o swoim udziale w wydarzeniach historycznych. Tutaj autorem jest Yuri Modin, szpieg KGB. W swojej książce przedstawia nam swoich podopiecznych: pięciu Brytyjczyków, którzy z powodu ideologii postanowili współpracować z ZSRR dostarczając im ważne strategicznie materiały. Nie było to dla nich specjalnie trudne, gdyż zajmowali wysokie stanowiska w brytyjskiej administracji państwowej, dyplomacji czy wręcz w służbach wywiadowczych. Kim Philby został nawet szefem jednej z sekcji brytyjskiego kontrwywiadu! To wręcz niesamowita sytuacja, wyobraźcie sobie tylko jak wartościowe dla Rosjan były informacje, które mógł dostarczyć im ktoś zajmujący taką pozycję.

Książka zaczyna się wspomnieniami Modina dotyczącymi jego młodości, edukacji, wybuchu II wojny światowej i początków pracy w radzieckim wywiadzie. Potem następuje charakterystyka wszystkich pięciu szpiegów i opis ich działalności. Na końcu autor omawia problemy związane z rozszyfrowaniem przez Amerykanów starych telegramów wysyłanych przez radziecki wywiad, co doprowadziło do dekonspiracji czwórki agentów i zakończyło się ucieczką trzech z nich do ZSRR. Najlepiej czytało mi się pierwszą część książki, w której Modin poruszył wątki autobiograficzne. Potem, kiedy przechodzi do swoich podopiecznych, ton jego narracji staje się suchy i encyklopedyczny, na czym powieść dużo traci. Wstawki o życiu w Londynie czy o stosunkach z żoną od razu ją ożywiają. Żałuję też, że nie opowiedział o swojej pracy w słynnej "szkole szpiegów", w której nauczał po zakończeniu czynnej kariery zawodowej.

"Moja piątka z Cambridge" jest ciekawą lekturą dla ludzi interesujących się historią, Do jej pełnego zrozumienia potrzebna jest przynajmniej podstawowa wiedza z zakresu historii XX wieku. Należy pamiętać, że autorem jest agent KGB i nie przedstawi on obiektywnej prawdy o wydarzeniach tamtego okresu. Czy Brytyjczycy zdradzili swój kraj tylko dlatego, że wierzyli w komunizm? Może na początku, w latach 30. i 40. owszem, widzieli w ZSRR jedyną przeciwwagę dla faszyzmu i nazizmu. Potem Związek Radziecki był sojusznikiem Wielkiej Brytanii, a przekazywane przez nich informacje dotyczyły głównie wojsk niemieckich, można więc to zrozumieć. Ale później, kiedy zaczęła się zimna wojna i rywalizacja amerykańsko-rosyjska, nie wierzę, że ich komunistyczne idee i proradzieckie poglądy pozostały niezmienne. Myślę, że raczej bali się kompromitacji i aresztowania po ujawnieniu ich współpracy z KGB. Może nawet radzieckie służby posunęły się do jakiegoś szantażu? Ciężko stwierdzić, nie zagłębiałam się bliżej w tę tematykę, ale na pewno nie było tak cukierkowo jak opisywał to Modin.

W książce nie znajdziemy też krytyki totalitarnego systemu komunistycznego czy chociażby osoby Stalina, który przecież był ludobójcą. Chociaż w tej sprawie trudno się dziwić Modinowi, w końcu ten system dał mu wykształcenie, dobrze płatną pracę, którą bardzo lubił, umożliwił mu zagraniczne wyjazdy. Yuri trochę narzeka na polityków radzieckich z lat 60. i późniejszych, ale to tylko takie marudzenie. Krytykował też niektórych swoich szefów, ale stwierdził też, że agenci KGB byli intelektualną elitą Związku Radzieckiego i to oni powinni sprawować władzę. A teraz taka ciekawostka: od pracy w KGB w późnych latach 80. zaczynał swoją karierę nie kto inny jak obecny rosyjski prezydent Władimir Putin.

Generalnie "Moja piątka z Cambridge" trochę mnie zawiodła i ocenię ją na 3/5. Chętniej przeczytałabym autobiografię Modina, w której opowiedziałby więcej o swoim życiu, a mniej miejsca poświęcił swoim brytyjskim podopiecznym. Yuri wydaje się być całkiem miłym człowiekiem, ale przecież to agent, pewnie tego go uczyli na kursach. W jego opowieści walka brytyjskiego i radzieckiego wywiadu jest rodzajem gry, pojedynkiem wybitnych umysłów, taką sztuką dla sztuki. Nie można jednak zapominać jaki był cel tego całego szpiegowania: zdobycie przewagi w ewentualnej wojnie, do której obie strony prowadziły intensywne przygotowania. Wojnie, w której tereny Polski i Niemiec miały zostać prewencyjnie zarzucone dużą ilością bomb atomowych, aby uniemożliwić szybkie przejście wojsk lądowych i czołgów. Tak więc nie Yuri, nie byłeś miłym człowiekiem.

niedziela, 15 maja 2016

14/2016 "Kocia magia" Jackson Galaxy, Joel Derfner - recenzja


Jackson Galaxy, gwiazda popularnego programu "Kot z piekła rodem", opowiada historię kota, który nadał sens jego życiu i sprawił, ze Jackson stał się amerykańskim Kocim Tatą. 
Galaxy, uzależniony od alkoholu i narkotyków muzyk rockowy, zatrudnił się w schronisku, usiłując znaleźć sens swojego istnienia w opiece nad zwierzętami. Pewnego dnia bardzo liczna gromada psów i kotów powiększyła się o jeszcze jedno nieszczęsne stworzenie - kota Benny'ego z roztrzaskaną miednicą. Właścicielka, która zostawiła Benny'ego w schronisku, stwierdziła, że od początku nie można było nawiązać z nim kontaktu. Nic nie mogło być dalsze od prawdy. 
Opis z okładki książki
Jeśli oglądacie czasem telewizję, to pewnie spotkaliście już kiedyś Jacksona Galaxy'ego - to taki charakterystyczne wyglądający koleś, który uczy ludzi jak lepiej opiekować się kotami. Ja znam i lubię jego program, więc kiedy zobaczyłam tę książkę na bookcrossingowej półce w pracy (swoją drogą ja używam tej półki jak biblioteki - biorę coś, czytam i odnoszę) wiedziałam, że muszę ją przeczytać.

Przede wszystkim "Kocia magia" okazała się być inna, niż przypuszczałam. Spodziewałam się poradnika okraszonego wątkami autobiograficznymi, a dostałam coś zupełnie odwrotnego. Przede wszystkim jest to historia człowieka, który mógł skończyć na dnie, ale udało mu się wyjść na prostą. Dzięki kotom odnalazł swoje życiowe powołanie i nie poddał się w najtrudniejszych chwilach.

Strasznie podoba mi się, że Galaxy nie próbuje się usprawiedliwiać za wszelką cenę. Dobrze wie, że był uzależniony i nie wstydzi się tego przyznać. Wie, że był żałosnym egoistą. I że bez kotów by sobie z z tym nie poradził.

Muszę was ostrzec, że "Kocia magia" jest pierońsko wzruszająca - jest to pierwsza z recenzowanych przeze mnie książek, która wycisnęła mi łzy z oczu. Myślę, że inna historia nie zrobiłaby na mnie aż takiego wrażenia, ale trafiło do mnie połączenie zwierząt, które uwielbiam i kolesia, którego znam z TV i lubię. Rzadko czytam książki tego typu, ale bardzo cieszę się, że "Kocia magia" trafiła w moje ręce, mogłam się z nią zapoznać, trochę popłakać  (no dobra, trochę więcej niż trochę) i dać zasłużone 5/5.




Anakin lubi spać na książkach. Jak mógłby nie zasnąć na takiej z kotami w tytule?

niedziela, 17 kwietnia 2016

9/2016 "Metallica. Wczesne lata i rozkwit metalu" Neil Daniels - recenzja


Jedyna taka książka, opisująca olbrzymi wpływ pierwszych czterech albumów zespołu Metallica na międzynarodową scenę trash metalu. Przedstawia narodziny i wzrost znaczenia dzisiejszego muzycznego monstrum o nazwie Metallica. Łączy ten zespół i amerykańską scenę metalową ze słynnym ruchem "New Wave of British Heavy Metal" i jego inicjatorami jak Black Sabbath i Judas Priest.
Opis z okładki 
Bo ja lubię metal i ogólnie gitarowe brzmienia. Nie każdy zespół i nie każdy utwór, ale czasem z przyjemnością słucham sobie Metalliki, Megadeth czy nawet niektórych piosenek Slayera. Dlatego uznałam, że przeczytanie tej książki będzie dobrym pomysłem.

"Metallikę" dostał kiedyś mój narzeczony, który jest prawdziwszym metalowcem ode mnie. Przeczytał ją już dawno temu i tak sobie leżała na półce, no i w końcu ja się za nią wzięłam. I niestety rozczarowałam się. Oczekiwałam czegoś innego: być może anegdotek o członkach zespołu, więcej historii z tras. Na początku książka jest ok, nawet fajnie opisuje założenie zespołu i charaktery jego członków. Potem autor zaczyna szeroko opisywać inspiracje muzyczne Metalliki strzelając przy tym nazwami zespołów i tytułami piosenek z prędkością karabinu maszynowego. Później omawia cztery pierwsze płyty wchodząc w takie techniczne szczegóły, jakich nie jest w stanie ogarnąć człowiek, który w życiu nie trzymał gitary w ręku. Jestem w sumie "niedzielną fanką" metalu i dla mnie było to mało przystępne. Chciałabym więcej o muzykach, mniej o muzyce.

Myślę, że zadowoleni z lektury byliby raczej wierni fani Metalliki, zwłaszcza ci, którzy sami próbują grać w zespole. Ja się zawiodłam i daję tylko 2/5.