Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura popularnonaukowa. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura popularnonaukowa. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 16 marca 2020

6/2020 Utopia nad Wisłą. Historia Peerelu, Antoni Dudek, Zdzisław Zblewski

W ostatnich latach można zaobserwować rosnące zainteresowanie okresem Polski Ludowej. Do wydarzeń, pojęć, obrazów czy też postaci z powojennego 45-lecia stale powracają nie tylko historycy, ale także dziennikarze, politycy, ludzie kultury, a nawet biznesmeni otwierający lokale i sprzedający produkty nawiązujące do peerelowskiej symboliki. Ten proces ma swoje społeczne i psychologiczne przyczyny i nie jest przypadkowy. Niestety, ludzie na różny sposób odwołujący się do epoki PRL czynią to w sposób tak selektywny, że często wypaczają rzeczywisty obraz tamtych czasów. Trudno też nie zauważyć, że spór o bilans PRL stał się po 1989 r. istotnym elementem walki politycznej, w której obrońcy tamtej epoki ścierają się nieustannie z jej radykalnymi krytykami. W tej sytuacji oczywiste wydaje się zapotrzebowanie na rzetelne naukowe i popularnonaukowe opracowania dotyczące tego okresu, które bez zbędnych emocji przybliżają - szczególnie młodszym Czytelnikom - kulisy epoki PRL.
Fragment wstępu książki 
Utopia nad Wisłą to zdecydowanie najładniej wydana książka historyczna, jaką zdarzyło mi się czytać, więc w tej recenzji będzie sporo zdjęć. Jest też solidna i trwała, mimo sporego formatu i odczuwalnej w dłoniach wagi czyta się ją całkiem wygodnie. Wróciłam do niej po latach, i muszę przyznać, że we wspomnieniach była to pozycja lepsza. Kompletnie zapomniałam o tej mega nudnej pierwszej części bardzo drobiazgowo opisującej przejmowanie władzy przez komunistów w późnych larach 40. Rozumiem, to było bardzo ważne, ale w książce pretendującej do bycia popularnonaukową dałoby się to opisać bez takiego szczegółowego podawania litanii nazwisk i nazw przeróżnych ugrupowań. Te pierwsze siedemdziesiąt stron strasznie mnie usypiało i sprawiło, że czytałam całość bardzo długo. Na szczęście im dalej, tym lepiej i ciekawiej.

Przed każdym rozdziałem znajduje się taka rozkładówka, która skrótowo przedstawia najważniejsze wydarzenia poruszane dalej. Wszystko utrzymane w szaro-czerwonej kolorystyce, która jest tematem przewodnim całej książki. Dla zachowania spójności żadne zdjęcie nie jest kolorowe.
Autorzy książki skupili się przede wszystkim na historii politycznej i gospodarczej. Od lat pięćdziesiątych pojawiają się jednak podrozdziały poświęcone innym zagadnieniom, więc możemy poczytać o socrealiźmie czy sukcesach polskich sportowców w latach 70. Nie ma tu niestety tematów poruszających tzw. życie codzienne. Chętnie poczytałabym więcej o rozwoju telewizji i kultury popularnej czy turystyki w okresie PRL-u, lecz te kwestie zostały poruszone bardzo pobieżnie i tylko wtedy, gdy miały jakiś związek z polityką. Rozumiem, że żeby kompleksowo opisać całą epokę, potrzeba znacznie więcej miejsca, ale może kiedyś powstanie jakiś drugi tom?...




















Powyżej próbki poezji zamieszczonych w książce: znalazły się tam zarówno słynne wiersze profesjonalistów, jak i amatorska twórczość strajkowa.
Życie społeczne i kulturalne nie zostało wyczerpująco opisane, ale autorzy nie pominęli tych zagadnień całkowicie. Cała Utopia nad Wisłą jest bogato ilustrowana, zarówno fotografiami i reprodukcjami dzieł sztuki, jak i cytatami z wywiadów, wystąpień, czy też poezji. To zdecydowanie pomaga czytelnikowi wczuć się w klimat tamtych czasów. Według mnie to rewelacyjny zabieg i chciałabym, żeby wszystkie publikacje historyczne miały takie podejście do zawartości dodatkowej.

Kiedy wyjdziesz na chwilę, a twój kot ukradnie ci książkę i udaje, że nie wie, o co ci chodzi...
Zdecydowanie mogę polecić Utopię nad Wisłą, aczkolwiek ocenię ją tylko na 4/5. Nie jest to książka idealna, alej jej mocne punkty są naprawdę mocne. Przystępny język (no, może poza pierwszą częścią), dużo materiałów dodatkowych i świetne wydanie robią dobrą robotę. Nie mam też zastrzeżeń do treści, to rzetelne opracowanie faktów, a autorzy starają się zachować obiektywizm. Jeśli ktoś chciałby uzupełnić lub odświeżyć wiedzę na temat epoki PRL-u, to absolutnie może skorzystać z tej pozycji i nie powinien być zawiedziony.


No i na koniec jeszcze dwa zdjęcia: katowicki Spodek i pomnik Powstańców Śląskich, jedne z bardziej charakterystycznych budowli PRL-u, a także słynne zdjęcie sprzed Kina Moskwa z okresu stanu wojennego.

niedziela, 29 września 2019

22/2019 Krótka historia czasu, Krótkie odpowiedzi na wielkie pytania, Stephen Hawking

 

Krótka historia czasu to już klasyczna pozycja literatury popularnonaukowej. Przedstawione w niej idee prezentują najnowsze odkrycia w dziedzinie badania wszechświata. Autor wykracza poza teorię względności, mechanikę kwantową i wielki wybuch, aby sięgnąć do tańca geometrii, który doprowadził do powstania wszechświata, krainy zjawiskowych zdarzeń fizyki cząstek elementarnych, w której materia zderza się z antymaterią. Ta fascynująca książka umożliwia poznanie ogromu przestrzeni międzygalaktycznej.
Opis z okładki Krótkiej historii czasu.
Stephen Hawking - człowiek legenda. Wybitny naukowiec i ikona popkultury w jednym. Większość osób go kojarzy, chociaż może nie wszyscy wiedzą konkretnie, czym się zajmował. Ja z racji ogólnego zainteresowania astrofizyką (oczywiście na podstawowym poziomie, nie jestem żadną ekspertką) znałam mniej więcej obszar zainteresowań badawczych Hawkinga i jego osiągnięcia, ale nie czytałam jeszcze żadnej jego książki. Teraz udało mi się to nadrobić, od razu pochłonęłam dwie z nich. To całkiem udane pozycje popularnonaukowe, jednak mam do nich pewne zastrzeżenia.

Obie te książki wyszły spod pióra jednej osoby i traktują właściwie o tym samym, ale jednak różnią się od siebie. Krótka historia czasu powstała wcześniej (pierwsze wydanie jest z roku 1988), ma formę wykładu, który po kolei przedstawia różne zagadnienia dotyczące budowy wszechświata. Krótkie odpowiedzi na wielkie pytania są, jak sama nazwa wskazuje, zbiorem pytań i odpowiedzi. Myślę, że ta druga forma jest bardziej przyjazna współczesnemu czytelnikowi i to właśnie tę książkę polecam, gdybyście mieli wybrać do przeczytania tylko jedną z nich. Krótka historia czasu jednak trochę się zestarzała i lepiej sprawdza się jako ciekawostka dla fanów tematu, niż jako pozycja mająca zafascynować młodą osobę nauką.

Okładka Krótkiej historii czasu podoba mi się bardziej, jest taka kosmiczna. Ale dlaczego mąż musiał kupić mi jedną w miękkiej, a drugą w twardej oprawie? Troszkę cierpię patrząc na to, jak nie do końca do siebie pasują. 
Hawking sporo miejsca poświęca swojemu ulubionemu tematowi, czyli czarnym dziurom. Na początku jego kariery istnienie tych obiektów nie było nawet ostatecznie potwierdzone, a teraz wiemy już o nich całkiem sporo, między innymi dzięki jego badaniom. Wielka szkoda, że nie dożył pierwszego zdjęcia czarnej dziury, na pewno bardzo by go ucieszyło.

Ogólnie rzecz biorąc przeczytałam obie te pozycje z zainteresowaniem (trochę większym w przypadku Krótkich odpowiedzi na wielkie pytania) i spokojnie mogę je polecić. Dam 4/5, ale jeśli miałabym wybrać tylko jedną książkę popularnonaukową, to byłaby to Nie mamy pojęcia, gdyż jest aktualniejsza i przystępniej napisana. Myślę też, że bardziej rozbudza zainteresowanie nauką wskazując obszary, w których jest jeszcze tyle do odkrycia, w przeciwieństwie do omawianych dziś przeze mnie książek, które pozostawiają mylne wrażenie, że wiemy już prawie wszystko.

środa, 15 maja 2019

9/2019 Zapytaj astronautę, Tim Peake

Czy będąc w kosmosie, można ustawiać posty na Facebooka? Jak się je, śpi i korzysta z toalety w warunkach mikrograwitacji?  
Nie musisz aplikować do pracy w agencji kosmicznej, aby poznać odpowiedzi na te i inne pytania. Tim Peake, brytyjski astronauta, pilot doświadczalny i pasjonat nauki, odpowiada na nie w tej książce! Jego pełen humoru poradnik ukazuje wszystkie aspekty lotu w kosmos - zaczynając od tęsknoty za rodziną, a kończąc na robieniu prania w stanie nieważkości. 
Dzięki tej wspaniałej lekturze poczujesz się jak prawdziwy badacz kosmosu: usłyszysz ryk silników startującej rakiety, nauczysz się wielu ciekawostek z zakresu chemii i fizyki, przekonasz się, jak to jest podziwiać wschody i zachody Słońca... 16 razy na dobę.
Opis z okładki książki. 
Może zacznę od tego, że prawie udało mi się wziąć udział w spotkaniu z autorem tej książki, tzn. miałam na to wielką ochotę, ale jakiś geniusz ustalił je na godziny przedpołudniowe w dniu roboczym... Nie za bardzo miałam jak się zwolnić z pracy, więc nie dane mi było posłuchać Tima Peake'a na żywo. Szkoda, bo wydaje się być bardzo sympatycznym człowiekiem, który entuzjastycznie dzieli się z innymi swoją wiedzą i doświadczeniem.

Zapytaj astronautę jest dokładnie tym, na co wskazuje tytuł, czyli zbiorem pytań i wyczerpujących odpowiedzi na temat podróży kosmicznych i pobytu na stacji ISS. Oczywiście tytułowym astronautą jest sam Tim Peake, więc są to informacje z pierwszej ręki. Bardzo podoba mi się podział książki na działy: trening, przygotowania do startu, lot na orbitę, pobyt na stacji i powrót na Ziemię. Całość jest przejrzysta i utrzymana w dość lekkim popularnonaukowym tonie. Świetnie nada się na prezent dla każdej osoby zainteresowanej kosmosem, nawet dla dzieci w wieku 10-12 lat. Zapytaj astronautę dostarcza rzetelnej dawki informacji, jest też podsumowaniem dzisiejszego stanu możliwości ludzkości w zakresie eksploracji kosmosu. Mam nadzieję, że ta książka szybko się zdezaktualizuje, że postęp w przemyśle kosmicznym nabierze rozpędu, i że znów będziemy latać na Księżyc, może na Marsa, a przy okazji poszerzać naszą wiedzę o świecie i dokonywać nowych odkryć naukowych.


Książka zawiera dużo ciekawych infografik, które bardzo pomagają w dokładniejszym zwizualizowaniu sobie podróży kosmicznych.


A oto autor w swoim kosmicznym rynsztunku. Oprócz infografik w książce znajdują się również wkładki z kolorowymi zdjęciami - super sprawa.
Wizualnie ta książka wygląda świetnie - granat połączony ze złotem, a'la zamszowa okładka, infografiki i zdjęcia. Wiadomo, że na zamszu zostają odciski palców a złocenia się wytrą (zwłaszcza te na nazwisku autora), ale pierwszy kontakt z Zapytaj astronautę będzie prawdziwą przyjemnością dla większości książkoholików.

Ciesze się, że powstają takie książki, cieszę się, że osoby takie jak Tim Peake jeżdżą po świecie i popularyzują naukę. Może dzięki temu w końcu zniknie ignorancja, przestaną pojawiać się bzdurne teorie spiskowe i komentarze kwestionujące zasadność wydatków na przemysł kosmiczny. Podróże kosmiczne są przecież jedyną szansą na przetrwanie ludzkości, wiadomo przecież, że Ziemia w końcu przestanie nadawać się do zamieszkania. Im więcej wiemy o wszechświecie, tym lepiej dla nas, a jesteśmy dopiero na początku drogi do wiedzy. Świetnie obrazuje to książka Nie mamy pojęcia, którą gorąco polecam.

Polecam również Zapytaj astronautę i oceniam ją na 4/5. Dlaczego nie daję piątki? Może dlatego, że to dość podstawowa pozycja i nie dowiedziałam się z niej niczego nowego, zaskakującego. Jest to jednak świetne i przystępnie napisane kompendium wiedzy dla początkujących fanów kosmosu, a i takim średnio zaawansowanym jak ja dostarczy solidnego podsumowania w pięknej szacie graficznej.

- Może powinienem polecieć w kosmos... - pomyślał Anakin. Tylko czy tam będzie szynka?

czwartek, 16 sierpnia 2018

23/2018 Nie mamy pojęcia. Przewodnik po nieznanym wszechświecie, Jorge Cham, Daniel Whiteson

Już za chwilę dowiecie się o wszystkim, czego nie wiemy o naszym dziwnym i tajemniczym wszechświecie! Wiedza człowieka o otaczającym świecie pełna jest luk. I nie są to luki małe - takie, które można bez obaw zignorować. Mowa tu raczej o ziejących pustką otchłaniach! Tak! Aż do tego stopnia nie mamy pojęcia jak działa wszechświat! 
Ta książka to ilustrowany wstęp do największych nierozwikłanych tajemnic fizyki, ale to nie wszystko: to także pasjonująca lektura, która odczarowuje i wyjaśnia wiele rzeczy, o których bardzo dużo już wiemy: od kwarków i neutrin, przez fale grawitacyjne, aż do wybuchających czarnych dziur. Jorge i Daniel zachęcają, by spojrzeć na wszechświat jak na niezmierzony i niezbadany obszar, który wciąż możemy poznawać. A czynią to, pisząc niezwykle lekko, z ogromnym poczuciem humoru. 
Opis z okładki książki. 
Jestem pod wielkim wrażeniem: Nie mamy pojęcia to świetna książka popularnonaukowa. Koncentruje się właściwie tylko na budowie wszechświata, ale autorzy postarali się wyjaśnić to zagadnienie bardzo wyczerpująco, zarówno w skali mikro, jak i w makro. Strasznie podoba mi się to, że autorzy nie przedstawiają tu nauki jako prawdy objawionej (Hej, to jest takie i takie, a tamto dzieje się bo cośtam, i koniec, tak własnie jest, i już), ale potrafią pokazać starsze, nieaktualne już teorie, wyjaśnić obecny stan wiedzy oraz wskazać problemy i zagadnienia, które ciągle czekają na odkrycie, a na koniec stwierdzić jeszcze, że za kilkaset lat być może będziemy się śmiać z dzisiejszej nauki, bo okaże się, że wszechświat działa zupełnie inaczej, niż zakładaliśmy.


Złożone problemy fizyczne da się przedstawić za pomocą zabawnych rysunków lam...

Tak naprawdę w tej książce podobało mi się wszystko, od pojawiającego się co chwilę tytułowego stwierdzenia, przez przejrzyste i dobrze wyjaśnione zagadnienia fizyczne, do przyjemnego humoru i zabawnych ilustracji. Nie mamy pojęcia nie jest aż tak śmieszna, żeby trzeba było tarzać się po podłodze, ale w trakcie czytania uśmiech pojawiał się na mojej twarzy wielokrotnie. Pomimo lekkości i przystępności formy nie poleciłabym tej książki dzieciom, bo może okazać się dla nich po prostu zbyt trudna. Myślę, że młody człowiek w wieku licealnym może już śmiało po nią sięgać, pod warunkiem, że naprawdę interesuje się taką tematyką. Dla niezainteresowanych wszechświatem lektura Nie mamy pojęcia może być drogą przez mękę. Ja sama czasem dochodziłam do ściany, musiałam zatrzymać się, pomyśleć, przeczytać jeszcze raz albo cofnąć się do poprzednich rozdziałów. A wydawało mi się, że jestem całkiem nieźle zaznajomiona z kosmiczną tematyką... Okazało się jednak, że o ile skalę makro jako tako ogarniam, to przy mikro pojawiły się problemy, a od myślenia o kwarkach, bozonach i leptonach parował mi mózg. Panowie Jorge i Daniel są jednak tak dobrymi przewodnikami po świecie nauki, że ostatecznie udało mi się to pojąć - chociaż wiem, że za jakiś czas ta wiedza wyparuje, więc przydałoby się powtarzać tę książkę co parę miesięcy (zapewne będzie mi na to szkoda czasu). Nie mamy pojęcia zmieniło całkowicie moje błędne pojęcie o przestrzeni - podejrzewam, że było tak też w przypadku jakiś 95% czytelników.

... albo bardziej profesjonalnego diagramu (ale z zabawnym podpisem, żeby przypadkiem nie zrobiło się zbyt poważnie).
Nie mogę ocenić tej książki inaczej niż 5/5. Chciałabym, żeby powstawało więcej pozycji tego typu, żeby miała je każda biblioteka szkolna, żeby nauczyciele polecali je najbardziej zainteresowanym uczniom. I nie chodzi mi jedynie o fizykę, dobre książki popularnonaukowe przydałyby się przy nauce każdego przedmiotu.


Ależ bym nosiła taką koszulkę - oczywiście bez uprzedniej wizyty w czarnej dziurze.

piątek, 25 sierpnia 2017

45/2017 Bestiariusz słowiański. Rzecz o skrzatach, wodnikach i rusałkach, Paweł Zych, Witold Vargas


Studiując rodzime baśnie, podania i legendy, odnosimy nieodparte wrażenie, iż nasi przodkowie kochali niesamowite opowieści. Przez setki lat historii naszego kraju powstał olbrzymi, barwny i ludny świat polskich wierzeń ludowych. Pięknie ilustrowany przez Pawła Zycha i Witolda Vargasa Bestiariusz jest skromną próbą zilustrowania tego bogactwa i ukazania choćby jego części współczesnemu Czytelnikowi. Zapraszamy do podróży śladami opowieści naszych przodków, mitów pełnych słowiańskiej magii tak rzadko obecnej we współczesnej polskiej kulturze.
Opis ze strony wydawnictwa. 
Książkę Bestiariusz słowiański pożyczyłam od koleżanki, która określiła ją mianem ciekawej bajki na dobranoc. Przeczytałam ją bardzo szybko i muszę stwierdzić, że koleżanka miała absolutną rację - jest to uroczy, pięknie ilustrowany leksykon wiedzy o nadprzyrodzonych istotach, w które wierzyli nasi przodkowie. 

Każdy potwór ma swój opis - krótszy, dłuższy, czasem zabawny, czasem trochę straszny - zależy to o stanie wiedzy na temat danego stwora i jego charakteru. W Bestiariuszu słowiańskim znajdziemy istoty wywodzące się z czasów rzymskich, a także potwory, w które wiara była powszechna jeszcze w XIX wieku, rozstrzał czasowy jest więc bardzo duży.

Książka ma format nieco większy niż standardowy i twardą okładkę, co sprawia, że idealnie nada się na prezent. No i do tego te wspaniałe ilustracje utrzymane w ciepłych żółciach, brązach i pomarańczach. Można nią obdarować właściwie każdego, kto wykazuje zainteresowanie tematem, począwszy od dziesięciolatków. Należy jednak pamiętać, że nie jest to kompletne kompendium wiedzy, a raczej wprowadzenie mające wprowadzić w temat zainteresowanego laika. To właśnie jest mój największy zarzut: za duża skrótowość. Taka ilość informacji spokojnie wystarczy dzieciom, ale ja chciałabym czegoś więcej: niekoniecznie opracowania naukowego, ale tak powiedzmy dwukrotnie dłuższego tekstu przy każdym potworze. Wtedy dałoby się tę książkę bardziej czytać, a nie tylko oglądać. Moja ocena to 4/5. Cieszę się, że tematy dotyczące naszej przedchrześcijańskiej przeszłości przebijają się coraz bliżej głównego nurtu, jednak nie kupiłabym dla siebie tej konkretnej książki, a inne pozycje z tej serii przeczytam tylko wtedy, kiedy przypadkiem wpadną mi w ręce.

Poniżej kilka ilustracji z Bestiariusza słowiańskiego, w końcu są one mocną stroną tej książki, więc szkoda byłoby ich nie pokazać:


Bies wygląda jak żywcem wyjęty z Wiedźmina 3, taka wielka leśna bestia.


Zdarzają się też o wiele ładniejsze istoty...


Kotokształtny chochlik, tego jeszcze nie widziałam.


Węże były ważnymi zwierzętami dla naszych przodków, zapewniały szczęście i bogactwo (poza tym tępiły myszy, więc czasem były po prostu hodowane w domach).

piątek, 17 marca 2017

12/2017 What if? A co, gdyby?, Randall Munroe


Miliony ludzi odwiedza stronę xkcd.com, aby czytać kultowy komiks Randalla Munroe. Jego rysunki dotyczące nauki, techniki, języka oraz miłości, jaki i wszechstronne odpowiedzi na pytania zadawane przez wielbicieli mają ogromną rzeszę oddanych zwolenników. Zapytania, jakie dostaje, czasami są tylko dziwne, a czasami diaboliczne: 
Co by się stało, gdybyśmy pływali w basenie z wypalonym paliwem jądrowym? 
Czy strzelające w dół karabiny maszynowe mogłyby działać jak plecak odrzutowy?
Co by się stało, gdyby w Nowym Jorku miało miejsce trzęsienie ziemi o sile 15 stopni w skali Richtera? 
Co by się stało z osobą, której DNA zniknęło? 
W poszukiwaniu odpowiedzi z radością przeprowadza on symulacje komputerowe, przekopuje się przez odtajnione notatki z wojskowych badań naukowych, zasięga porad operatorów reaktorów jądrowych, odmierza ze stoperem czas trwania scen z Gwiezdnych wojen, dzwoni do swojej matki i wyszukuje w Google'u naprawdę dziwacznie wyglądające zwierzęta. Jego odpowiedzi to dowcipne perełki. 
Z Randallem Munroe jako przewodnikiem nauka wyjątkowo szybko staje się wyjątkowo dziwna. 
Opis ze skrzydełka okładki.
W sumie ciężko napisać typową recenzję tej książki, jest to po prostu świetnie napisana, pełna humoru, porządna literatura faktu. No i jeszcze te smaczne nawiązania do popkultury...  Autor odwalił kawał dobrej roboty odpowiadając na te wszystkie absurdalne pytania w naprawdę naukowy sposób. Mało tego, całość jest doprawiona przezabawnymi ilustracjami, w których główne role grają ludziki-patyczaki.


Ilustracja do słynnego powiedzenia o pesymiście, optymiście i do połowy pustej/pełnej szklance.


I jeszcze nowa jednostka miary: znormalizowana żyrafa.

Na niektóre pytania da się odpowiedzieć za pomocą jednego prostego rysunku:



Kupiłam tę książkę w zeszłym roku jako prezent dla męża. On był zadowolony, ja przeczytałam ją dopiero teraz i również jestem zadowolona. Była to pierwsza książka od dłuższego czasu, dla której trochę zarwałam noc i brałam ją ze sobą nawet do łazienki. What if? ma jedną wadę: jest za krótka. Mam nadzieję, że wyjdzie jeszcze przynajmniej jedna część i na pewno ją kupię. Tymczasem daję 5/5 i serdecznie polecam wszystkim zainteresowanym nauką.

niedziela, 17 lipca 2016

28/2016 "James May i jego wspaniałe maszyny. O tym, jak faceci w szopach zmienili nasze życie" James May, Phil Dolling - recenzja



Ile powinna kosztować podróż na Księżyc w obie strony? Który samochód zasługuje na miano najbardziej nowatorskiego w historii? Czy zanim nadeszły lata pięćdziesiąte, istniały nastolatki? A jeśli nie, to kto ich wymyślił? I dlaczego pewne wynalazki - na przykład sterowiec lub theremin - nie pozostały z nami na dłużej?
Słynny prezenter programu "Top Gear", pasjonat techniki, a zwłaszcza wszelkich nowinek i wynalazków, odpowiada na te i wiele innych intrygujących pytań. W niezwykle wciągający, a przy tym lekki i zabawny sposób przedstawia zapierające dech w piersiach dzieje symboli zeszłego stulecia: samochodu, komputera, lotów kosmicznych, syntetyków, przeszczepów i wielu innych. 
Opis z okładki książki
To miała być recenzja kolejnego kryminału Lisy Gardner. Zaczęłam go czytać, ale na pierwszych dwudziestu stronach znalazłam wszystko, co irytowało mnie w poprzednim (recenzja tutaj). Stwierdziłam, że nie będę się męczyć i definitywnie daję sobie spokój z tą autorką.

Następna w kolejce była właśnie książka Jamesa Maya, mojego ulubionego prezentera "Top Gear". Lubię go za subtelne poczucie humoru, szalone koszule w kwiatki, pasiaste sweterki i fryzurę :) W programie dał się też poznać jako pasjonat technologii i właśnie tak napisał tę książkę. 

Znajdziemy tu zabawne, ale przy tym również rzeczowe, opisy różnych dwudziestowiecznych wynalazków. Niektóre z nich powstały wcześniej, ale właśnie w przedstawionym stuleciu zdobyły popularność - np. samochód. Książka podzielona jest na rozdziały, każdy z nich to osobny temat i kilka opisanych wynalazków. Taka konstrukcja jest dobra, ale sprawia, że niektóre rzeczy przedstawione są dwukrotnie, jak np. samoloty - raz w rozdziale poświęconym środkom transportu, a potem drugi, w rozdziale o wojnie. Oczywiście ujęcia tematu są od siebie różne, ale w końcu samolot to samolot.

Ciekawy jest rozdział mówiący o "wynalezieniu nastolatka". Faktycznie wcześniej człowiek wkraczający w dorosłość był od razu traktowany jak dorosły, bez żadnych okresów przejściowych. Teraz nastolatek to takie stadium pośrednie, które u niektórych trwa nawet do zakończenia studiów. Temu etapowi życia towarzyszą pewne atrybuty: muzyka potępiana przez dorosłych i jej przenośne odtwarzacze, kolorowe ubrania i nowe mody, pierwsze skuterki, motorynki i motocykle. O wszystkim tym przeczytamy w książce Maya.

Zdziwiła mnie różnorodność poruszanych tematów. Z jednej strony mamy klasyczne samochody, samoloty, czołgi, rakiety kosmiczne, telewizję, komputery - wszystkiego tego można się spodziewać, Ale znajdziemy tu też tkaniny syntetyczne, technologię stawiania wieżowców, różne formaty zapisu muzyki czy technologie szpiegowskie. Fajnie, ale przez taki natłok wynalazków zabrakło miejsca na dokładne opisanie wszystkich. Ostatni rozdział poświęcony ludzkiemu ciału (zagadnieniom takim jak przeciążenie, przeszczepy, DNA, klonowanie) jest napisany bardzo pobieżnie i spokojnie można byłoby go wyciąć lub rozbudować o jakieś 50 stron.

W książce znalazły się dwie wkładki z kolorowymi zdjęciami. Dobrze, ale wolałabym, żeby ilustracje znajdowały się tam, gdzie ich miejsce i dokładniej ilustrowały tekst. Mogłoby być ich też o wiele więcej (nawet czarno-białych), bo przy czytaniu musiałam intensywnie posiłkować się wyszukiwarką Google. May podaje mnóstwo nazw i modeli pojazdów i w ogóle wszystkiego, a ja chciałam wiedzieć jak wygląda to, o czym czytam. Z jednej strony to dobrze, że książka zmusiła mnie do dalszych poszukiwań, ale wolałabym mieć to bardziej pod ręką.

"James May i jego wspaniałe maszyny" to bardzo dobra książka popularnonaukowa. Ja oceniam ją na 4/5. Łatwo się ją czyta, dostarcza sporo wiedzy i solidnej rozrywki. Sądzę, że spodoba się każdemu, kto choć minimalnie jest zainteresowany nauką. Należy pamiętać, że nie jest kompletną skarbnicą wiedzy, raczej pełni funkcję wprowadzenia do tematu i zachęca do dalszego poszerzania wiedzy.


Tarkin nie przejął się tym, że zrobiłam z niego podstawkę pod książkę.


czwartek, 28 kwietnia 2016

11/2016 "Wyścig na orbitę" Michael D'Antonio - recenzja


Gdy Związek Sowiecki w 1957 roku wystrzelił na orbitę pierwszego sztucznego satelitę, Sputnika I, Amerykanie wpadli w popłoch. Sowieci dysponowali bronią jądrową, zimna wojna trwała w najlepsze, a teraz ZSRR zdobył przewagę w wyścigu w kosmos. Przez cały 1958 rok Amerykanie wariowali na punkcie kosmosu. Bagniste wybrzeże Florydy zaczęło się gwałtownie rozwijać, niczym w czasach gorączki złota, korzystając z kosmicznej koniunktury. A program rakietowy realizowany przez zespół wojsk lądowych odniósł sukces, wystrzeliwując w kosmos pierwsze zwierzę z rzędu naczelnych - małpkę, której ze względu na spokojne usposobienie, nadano przydomek Niezawodny. 
Opis książki ze strony wydawnictwa 
Bardzo lubię tematykę kosmiczną. "Wyścig na orbitę" świetnie wpasował się w mój gust. Autor zadał sobie wiele trudu by dotrzeć do dokumentów i świadków wydarzeń z tamtego niesamowitego okresu i przedstawić czytelnikom taką spójną i bardzo ciekawie napisaną relację. Dużym plusem książki jest subtelny humor.

Nie będę opisywać po kolei wszystkich wydarzeń, bo musiałabym streścić całą książkę. Wspomnę jednak o tym, co podobało mi się najbardziej. Były to: rywalizacja pomiędzy wojskami lądowymi i lotnictwem o to, kto skonstruuje większą i bardziej niezawodną rakietę (i tym samym dostanie więcej kasy z budżetu i możliwość prowadzenia dalszych działań w kosmosie); gwałtowny rozwój ośrodka naukowego na Cape Canaveral, a przede wszystkim szalony eksperyment z bombą atomową. Pochodzący z Grecji ekscentryczny naukowiec Christofilos wpadł na świetny pomysł - zdetonujmy kilka atomówek w kosmosie i zobaczmy co się stanie. Jakimś cudem rząd zgodził się na to i naukowcy przeprowadzili serię trzech eksplozji nuklearnych, co prawda nie w kosmosie, lecz w górnych warstwach atmosfery. Oficjalnym powodem była chęć sprawdzenia, czy promieniowanie może utworzyć "tarczę", przez którą nie przelecą wrogie rakiety z pociskami nuklearnymi. Oczywiście nic takiego nie miało miejsca i jedynym, co mogli obserwować naukowcy, był rozkład promieniowania w atmosferze (które utrzymywało się jeszcze przez pięć lat). To był chyba jedyny moment w historii (zimna wojna i kosmiczna gorączka), w którym można było przeprowadzić taki niebezpieczny (i, moim zdaniem, niedorzeczny) eksperyment.

"Wyścig na orbitę" ma także pewną poważną wadę: jest stanowczo za krótki! Chętnie czytałabym dalej, o pierwszych ludziach w kosmosie, pierwszych ludziach na Księżycu, budowie stacji orbitalnych... Lata 60. to wielki rozwój badań kosmosu, zahamowany dopiero przez wojnę w Wietnamie. Brak funduszy spowodował, że nauka trochę straciła impet. Ale i potem działy się ciekawe rzeczy, jak np. załogowe misje wahadłowców. Obecnie można odnieść wrażenie, że w tej dziedzinie nie dzieje się nic widowiskowego, nikt nie chce zbudować większego statku, polecieć dalej, odkryć więcej. Szkoda, wielka szkoda. Jednak nadzieję na przyszłość dają chińskie plany załogowych lotów na Księżyc i amerykańskie plany załogowych lotów na Marsa (myślę, że duża w tym zasługa książki i filmu "Marsjanin"(moja recenzja książki tutaj), które rozpaliły wyobraźnię ludzi na całym świecie). Myślę, że już za kilka, kilkanaście lat znów będziemy świadkami przełomowych wydarzeń i przekraczania kolejnych granic.

A, i prawie zapomniałam. Daję "Wyścigowi na orbitę" 4/5. I podobała się ona nawet mojemu kotu, Anakinowi - tak bardzo, że zrobił sobie z niej łóżko :)