Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 2018. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 2018. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 25 grudnia 2018

32/2018 Zwycięstwo albo śmierć, Robert J. Szmidt (Pola dawno zapomnianych bitew tom IV)


Wojna z Obcymi wkracza w decydującą fazę. Perspektywa rychłego zwycięstwa podsyca tlące się od dawna wewnętrzne konflikty. Politycy walczą o przyszłe splendory i wpływy, nie dbając o to, jak wysoką cenę przyjdzie zapłacić za militarny sukces. Wielki admirał Farland stawia na szali wszystko, by nie dopuścić do blamażu i kęski floty. Henryan Święcki musi zmierzyć się nie tylko z bolesną prawdą o motywach, którymi kierują się obecni przywódcy Federacji, ale również z nie mniej mrocznymi demonami własnej przeszłości. 
Kto wyjdzie zwycięsko z kolejnych prób? Kto przetrwa, a komu nie będzie to dane? Kto naprawdę za tym wszystkim stoi? 
Opis z okładki książki. 
Na szczęście nie było z tą książką tak źle, jak zapowiadał mój mąż - chociaż mam zastrzeżenia, i to duże. Jednak ogólnie finał Pól dawno zapomnianych bitew jest świetny. Uwaga, będą spoilery.

Miałam za złe Szmidtowi, że z każdym kolejnym tomem nieco zmniejszał skalę kosmicznego zagrożenia, z którym zetknęła się ludzkość. Najpierw byli obcy w lepszych statkach, które ciężko jest pokonać, a jeśli już się uda, to straty są duże. Potem okazuje się, że to właściwie nie obcy, lecz obca mafia chcąca zniszczyć ślady swoich nielegalnych interesów, które prowadziła w tym rejonie galaktyki setki tysięcy lat temu. Jeszcze później pojawiają się przypuszczenia, że statkami wroga kieruje sztuczna inteligencja, którą łatwiej jest oszukać niż istoty żywe. Ludzie uczą się skutecznych technik walki z najeźdźcą i wydaje się, że pokonanie obcych to tylko kwestia czasu. Nie takiego obrotu sprawy oczekujemy od militarnej space opery, i na szczęście w Zwycięstwo albo śmierć dostajemy wreszcie spodziewane mocne uderzenie. Zaczyna się wyścig z czasem, politycy i wojskowi przestają skakać sobie do gardeł (przynajmniej tak to na początku wygląda), ludzka flota ma plan, który może zadziałać, ale zależy to od wielu czynników. Bitwy wreszcie trzymają w napięciu, a im bliżej końca książki, tym bardziej kibicujemy głównym bohaterom, bo czujemy, że wiele rzeczy może pójść nie tak.

I idzie. Pani kanclerz Modo okazuje się być Wielką Złą tego uniwersum, miejscowym Hitlerem, dla której liczy się tylko władza i jeszcze więcej władzy. Niestety nie jest to postać dobrze napisana, taka, która bylibyśmy w stanie zrozumieć. Nie poznajemy jej motywacji. Jest zła - i tyle. Ostatni raz widziałam takich złoli w starych filmach o Bondzie - jest tu nawet scena, w której Modo dokładnie wyjaśnia swój Wielki Zły Plan. Oczywiście sympatyzowałam z Henryanem Święckim, gdy ten zbierał haki na Modo i zamierzał ją pogrążyć, jednak nie było w tym wątku prawdziwych emocji. Zaskoczył mnie wynik tego starcia: ku mojemu zdziwieniu dla obu tych postaci skończyło się ono tragicznie. Modo mi nie szkoda, ale Henryan... PANIE SZMIDT, JAK ŻEŚ PAN MÓGŁ TO ZROBIĆ! Nie robi się takich rzeczy czytelnikom, którzy lubią głównego bohatera. To zupełnie jakby Harry Potter naprawdę umarł by powstrzymać Voldemorta, a chwilę później na Hogwart spadła atomówka... I tu znów będą olbrzymie (Robert Szmidt napisałby gargantuiczne) spoilery.

Obcy ostatecznie zostają pokonani, to jasne. Henryan, wykreowany na bohatera i symbol tej wojny, ma przemawiać na uroczystych obchodach zwycięstwa. Wykorzystuje tę okazję do publicznego ujawnienia wszystkich występków Modo oraz planowanego przez nią zamachu stanu. Potem wszystko idzie nie tak, wybuchają bomby, Henryan ginie, a władzę przejmuje typ, którego Modo chciała wyeliminować, ale on o wszystkim wiedział i wyprzedzał każdy jej krok, wykorzystując między innymi niczego nieświadomego Henryana. Henryana, który jak już wspomniałam, ginie głupio i niepotrzebnie. Ale kit z tym, jeszcze jestem w stanie zrozumieć takie zakończenie tej historii. Obcy pokonani, zła Modo też, Święcki w pewien sposób się poświęcił, aby prawda o niej mogła wyjść na jaw. To, co dzieje się później, to dopiero jest kompletna katastrofa.


Zwycięstwo albo śmierć ma najładniejszą okładkę. To, że statki w książce wyglądają zupełnie inaczej, to drobny szczegół, grafik miał narysować statki kosmiczne, to narysował, na ch... drążyć temat.
Rozumiem, że ta wybitnie niepotrzebna końcówka zepsuła mojemu mężowi odbiór całości. Ja nie mam aż tak negatywnych odczuć, ale dobrze nie jest. Bo wiecie, autor wymyślił sobie prequel i sequel tej opowieści. Wątek, który miałby zostać poruszony w prequelu jest zgrabnie zasygnalizowany. Mamy oto pewien przedmiot z przeszłości, który nie jest ważny dla głównej fabuły, ale historia z nim związana zaciekawia czytelnika, który później chętnie sięgnie po poświęcone jej książki. Za to wprowadzenie do ewentualnej kontynuacji jest... nie złe, bo kupuję ten pomysł, ale niepotrzebne. Bo oto świętującą zwycięstwo nad obcymi i złą kanclerz Ziemię napadają inni obcy - i ją niszczą. Walka prowadzona przez naszych ulubionych bohaterów od samego początku serii, ich wysiłki i poświęcenie idzie na marne, nie ma już żadnego znaczenia. Bo ostatecznie i tak się nie udaje. Porażka ludzkości jest całkowita, co zostaje potwierdzone po zaskakującym przeskoku w czasie, Potem ocalali bohaterowie co prawda deklarują dalszą walkę, pomszczenie ludzkości i odbudowę cywilizacji, co jest samo w sobie pozytywne, ale nie zaciera tej całej przytłaczającej beznadziei. To jest chyba polska specjalność, coś, co ciągnie się w literaturze od romantyzmu: nic się nie może udać, wreszcie pójść dobrze; główny bohater musi zginąć, albo przynajmniej stracić chęć do życia. Mam już tego serdecznie dość, tak samo jak głównych postaci będących dupkami.

Myślę jednak, że pomysł na kontynuację jest dobry, kupuję tych nowych mega zaawansowanych technologicznie kosmitów, podróż w czasie, zagładę gatunku ludzkiego, ogólnie wszystko. Ale ten ostatni rozdział nie powinien być epilogiem Pól dawno zapomnianych bitew, lecz prologiem nowej serii. Książka spokojnie mogłaby się skończyć sceną, w której nowy kanclerz jest na Księżycu i szykuje się do testów systemu obrony planetarnej Ziemi. Jeśli my, czytelnicy, myślelibyśmy, że wszystko jest ok, przez dłuższy czas żylibyśmy w świadomości niemal happy-endu, to szok wywołany przez taki mocny początek byłby większy.

Na pewno jednak przeczytam tę kontynuację i wszystko, co wyjdzie spod ręki Szmidta i będzie osadzone w tym uniwersum. Oceniam Zwycięstwo albo śmierć na 4/5, zresztą cały ten cykl według mnie zasługuje na taką ocenę i mogę go z czystym sumieniem polecać. Ma pewne wady, ale wywołuje emocje i zostaje w pamięci - a to przecież ważne w przypadku książek.

PS naliczyłam pięć przypadków użycia słowa gargantiuczny, za szóstym chyba autor zorientował się, że z nim przesadza  i wymienił je na gigantyczny.

Recenzje wcześniejszych tomów cyklu:

sobota, 8 grudnia 2018

31/2018 Pola dawno zapomnianych bitew, Robert J. Szmidt (tomy I-III)

Połowa dwudziestego czwartego stulecia. Ludzkość po skolonizowaniu niemal dziesiątej części Ramienia Oriona trafia w końcu na obcą, zaawansowaną cywilizację, która nie wykazując najmniejszej woli kontaktu, rozpoczyna wojnę totalną. Stawką jest nie tylko podbój nowego terytorium, ale też fizyczne unicestwienie wroga...
Fragment opisu z okładki II tomu Ucieczka z raju 
Postanowiłam powtórzyć sobie ten cykl przed przeczytaniem czwartej, ostatniej już książki. To była dobra decyzja, bo teraz oceniam tę space operę nieco lepiej - zwłaszcza trzeci tom, który wcześniej mnie zawiódł. Podam tu linki do moich pierwszych recenzji (jeśli kogoś one interesują): tom I Łatwo być Bogiem, tom II Ucieczka z raju, tom III Na krawędzi zagłady.

Generalnie nie zmieniłam zdania na temat książek pana Szmidta - nadal podoba mi się ta militarna space opera z ciekawym głównym bohaterem i jednym z moich ulubionych wątków, czyli pierwszym kontaktem z obcą cywilizacją. Trochę sobie poczytałam na jej temat i okazało się, że autor zgrabnie wplótł w tekst dwa swoje stare opowiadania. Jedno to sam początek pierwszego tomu, zawiązanie akcji i wprowadzenie jednej rasy obcych, co jest punktem wyjścia całej tej historii. Drugie znajduje się w drugim tomie i jest już mniej związane z główną fabułą. To historia z dalekiej już przeszłości, którą niby można szantażować jedną z drugoplanowych postaci, ale zupełnie nic by się nie stało, gdyby je całe wyciąć i po prostu pominąć cały ten wątek. Myślę, że tytuł całej serii, który odwołuje się do fabuły pierwszego opowiadania, czyli sprzątania resztek po starych wojnach, jest nieco nietrafiony. Owszem, książka tak się zaczyna, ale potem bardzo rzadko do tego wraca. Może czwarta część bardziej go uzasadni, ale teraz lepiej pasowałoby coś odnoszącego się do obcych. I krótszego, zdecydowanie krótszego: Pola dawno zapomnianych bitew nie są ani trochę chwytliwe.

Pierwszy tom cyklu został przetłumaczony na angielski i wydany w USA. Bardzo mnie to cieszy, bo chciałabym, żeby jak najwięcej dobrych polskich pisarzy i pisarek było znanych w świecie. Książka zebrała przychylne recenzje, chociaż jest znana raczej w wąskim kręgu wielbicieli militarnego sf - co i tak jest dobre na początek.

Może Henryan Święcki  i ogólnie wojsko jest tu przedstawione w sposób zbyt idealistyczny, ale ja się tego czepiać nie będę - lepsze to od kolejnych antybohaterów. Tomy I-III to dobra rozrywka i oceniam je ogólnie na 4/5. Teraz czeka na mnie ostatnia część o dramatycznym tytule Zwycięstwo albo śmierć. Mąż był nim rozczarowany, więc nie nastawiam się na jakieś arcydzieło, ale i tak jestem ciekawa - zwłaszcza tego, ile jeszcze razy Robert Szmidt użyje słowa gargantuiczny :) 

poniedziałek, 26 listopada 2018

30/2018 Nowicjuszka, Trudi Canavan (Trylogia Czarnego Maga tom II)


Imardin to miasto ponurych intryg i niebezpiecznej polityki, gdzie władzę sprawują ci, którzy obdarzeni są magią. W ten ustalony porządek wtargnęła uboga dziewczyna o niezwykłym talencie magicznym. Odkąd wstąpiła do Gildii Magów, jej życie zmieniło się nieodwracalnie - na lepsze czy gorsze? Sonea wiedziała, że nauka w Gildii Magów nie będzie łatwa, ale nie przewidziała niechęci, jakiej dozna...
Opis fabuły z lubimyczytac.pl 
Nie pamiętam kiedy ostatnio aż tak się wynudziłam czytając książkę. 3/4 Nowicjuszki spokojnie można byłoby skompresować do kilku rozdziałów, a i tak nic by nas nie ominęło. Fabułę można streścić w dosłownie kilku zdaniach: Dannyl podróżuje śladami Akkarina, który wiele lat temu szukał wiedzy w dziwnych miejscach, rozmyśla nad własną seksualnością i w końcu odkrywa, że jednak jest gejem. Sonea uczy się, próbuje unikać prześladujących ją uczniów i Akkarina, który napawa ją przerażeniem. I to w sumie tyle, inne postaci dostały bardzo mało czasu antenowego.

Szkoda, że autorka nie przedstawiła niektórych wydarzeń z punktu widzenia Akkarina, bo jest on zdecydowanie najciekawszą postacią. Niestety Wielki Mistrz prawie nie rozmawia z innymi, on tylko rozkazuje, a później dziwi się, że ludzie się go boją i uważają za mordercę. Zapewne w następnej części okaże się, że Akkarin jest tym dobrym, który używa zakazanej magii krwi tylko dlatego, że wrogowie (dotąd tylko zasugerowani) się nią posługują i bez niej nie miałby szans na wygraną.

Szkoda też, że szkolne życie Sonei poznajemy niemal wyłącznie pod kątem walki z prześladującą ją grupą uczniów. Zabrakło mi opisów samej magii, na które bardzo liczyłam. W sumie dowiedziałam się tylko jak magowie stawiają tarcze i atakują przeciwnika. Mało, strasznie mało. Za to opisów Sonei przemykającej się po tajnych korytarzach Gildii tak, aby nie spotkać Regina i jego kumpli chcących spuścić jej konkretny wpierdziel jest na pęczki. 

Coś zaczyna się dziać dopiero w samej końcówce, którą czytało mi się dobrze, bo przecież ogólnie ta książka nie jest tragiczna ani źle napisana. Wątek pojedynku uratował jednak Nowicjuszkę przed niską oceną, bo czego jak czego, ale nudy w fantastyce wyjątkowo nie cierpię. Dam 3/5, ale to taka słaba trója na szynach. Fabularnie jest to przeciętna opowieść, o której nie mam nawet zbyt wiele do powiedzenia. Myślę, że gdzieś w necie krąży mnóstwo fanfików do Gildii Magów, które są bardziej porywające, a może po prostu zwyczajnie lepsze od oryginału. Mimo braku zalet będę czytać dalej - bo magia, a magię lubię zawsze.

czwartek, 15 listopada 2018

29/2018 Igrzyska śmierci, Suzanne Collins (trylogia)

Na ruinach dawnej Ameryki Północnej rozciąga się państwo Panem, z imponującym Kapitolem otoczonym przez 12 dystryktów. Okrutne władze stolicy zmuszają podległe sobie rejony do składania sobie upiornej daniny. Raz w roku każdy dystrykt musi dostarczyć chłopca i dziewczynę między dwunastym a osiemnastym rokiem życia, by wzięli udział w Głodowych Igrzyskach, turnieju na śmierć i życie, transmitowanym na żywo przez telewizję.
Fragment opisu z okładki książki. 
Zapewne znakomita większość z was zna już tę trylogię, czy to w wersji książkowej, czy w postaci hollywoodzkiej ekranizacji. Ja z Igrzyskami śmierci zapoznałam się dość dawno, bo tuż przed tym, jak zapowiedziano pierwszy film - lubiłam je zanim stały się modne :) Cokolwiek by o nich nie sądzić, nie da się zaprzeczyć, iż jest to światowy bestseller, który zapoczątkował pewien trend w literaturze i do dziś jest jego niedoścignionym wzorem. Według mnie to całkiem duże osiągnięcie.

Nie będę opisywać fabuły, bo to trochę mija się z celem przy tak znanym utworze. Jeśli ktoś naprawdę nie wie, o co chodzi w Igrzyskach śmierci, to zapraszam do zapoznania się chociażby z opisami poszczególnych tomów od wydawnictwa (oczywiście najlepiej byłoby po prostu przeczytać książki). Ja skupię się na pewnych odczuciach i przemyśleniach, które naszły mnie po powtórnej lekturze.

Przede wszystkim rzuciła mi się w oczy duża rozbieżność w wydźwięku książek i filmów. Wiadomo, że ekranizacja to odrębne dzieło i niczego nie da się przełożyć na język filmu w skali 1:1, ale tutaj różnica w klimacie historii jest znaczna. Film wydał mi się mniej ponury, mniej dołujący niż książka, która na końcu jest wręcz depresyjna. W książce Katniss naprawdę przeżywa traumę i bardzo długo się po niej podnosi, na ekranie aż tak tego nie widać. Generalnie filmy całkiem mi się podobały, jednakże uważam, że podzielenie trzeciej części na pół było błędem. Przez to została zaburzona konstrukcja fabularna, wszystkie mocniejsze akcenty znalazły się w drugiej części a pierwsza jest nieco nudnawa. Ale cóż, kasa się zgadza, wytwórnia filmowa była zadowolona. 

Wspominałam już, że Igrzyska śmierci stały się wzorem dla wszystkich kolejnych młodzieżowych dystopii. Żadna z wydawanych później niemalże taśmowo pozycji z tego gatunku im nie dorównała. Najbliżej była chyba Niezgodna, ale to już nie był ten sam poziom popularności. Do sukcesu Igrzysk przyczyniła się oryginalna tematyka i poważniejsze motywy pojawiające się w fabule. Bo książek o nastolatce uwikłanej w trójkąt miłosny jest na pęczki, ale takich, w których oprócz tego porusza się jeszcze w przystępny sposób zagadnienia związane z biedą, wojną, polityką, mediami i propagandą raczej się nie spotyka. Dzięki temu Igrzyska nabrały głębi i mam nadzieję, że skłoniły do refleksji przynajmniej część czytelników. Bo przecież autorka nie wzięła opisywanych mechanizmów znikąd: takie rzeczy dzieją się w naszej rzeczywistości.

Nie sposób przeoczyć wszystkich nawiązań do starożytnego Rzymu powrzucanych do całej trylogii. Państwo, w którym rozgrywa się akcja, to Panem, co jest parafrazą powiedzenia panem et circenses, czyli chleba i igrzysk - był to okrzyk wznoszony przez rzymskie pospólstwo domagające się od władz jedzenia i rozrywki. Igrzysk jest tu aż nadto, ale chleba niektórym bohaterom często brakuje. Stolica nazywa się Kapitol, co jest również jasnym odniesieniem, a większość jej mieszkańców nosi łacińskie imiona. Czyżby autorka chciała tym przypomnieć jak skończyło Cesarstwo Rzymskie, i że każde imperium czeka upadek? Myślę, że o to właśnie o to jej chodziło.

Teraz widzę jedną sporą wadę Igrzysk śmierci, a jest nią prowadzenie narracji wyłącznie z punktu widzenia Katniss. Pamiętam, że jest ona nastolatką, potrafię więc przymknąć oko na jej niektóre zachowania i przemyślenia typowe dla jej wieku, ale szkoda, że narrator czasem się od niej nie odkleja i nie przedstawia nam innych postaci. Chętnie przeczytałabym kilka rozdziałów prezydenta Snowa, Gale'a czy Prim.

Oceniam Igrzyska śmierci na 4/5. Są dobrą trylogią, wartą polecenia, lecz niewiele brakuje, by były jeszcze lepsze. Trochę więcej wątków, szersze spojrzenie na świat przedstawiony... Szkoda, że autorka zdecydowała się na prostszą formę z narracją pierwszoosobową. Jednak i tak czyta się je dobrze, młodszego czytelnika mogą wciągnąć i zmusić do refleksji, a ja pewnie przeczytam je kiedyś trzeci raz.

wtorek, 23 października 2018

28/2018 Dawca Przysięgi, Brandon Sanderson (Archiwum Burzowego Światła tom III, cz. 1 i 2)

W Dawcy Przysięgi, trzecim tomie bestsellerowego Archiwum Burzowego Światła, ludzkość musi stawić czoła nowemu Spustoszeniu i powrotowi Pustkowców - wroga, którego liczebność jest równie wielka, jak pragnienie zemsty.
Fragment opisu z okładki książki.
Dziś daję taką skróconą wersję opisu, bo pełny byłby długi i aż kipiący od spoilerów. Niestety przy pisaniu o trzecim tomie cyklu nie da się uniknąć spoilerowania (w sumie dałoby się, ale chcę koniecznie wspomnieć o pewnych rzeczach), więc uczciwie ostrzegam wszystkich wrażliwych: przeczytajcie najpierw książki, bo są super, później ewentualnie tu wróćcie.

Dawca Przysięgi jest nieco inny niż dwa pierwsze tomy. Wiodącą postacią jest Dalinar Kholin, to właśnie jego przeszłość wyjaśnia się w retrospekcjach. Sanderson świetnie go wymyślił: człowieka po przejściach, wojownika niemalże opętanego żądzą krwi, która w końcu doprowadziła go do osobistej tragedii (chociaż przyznaję, już od pierwszego tomu domyślałam się, że w jakiś sposób przyczynił się do śmierci żony). Powoli stacza się na dno i szuka ukojenia w alkoholu, aż w końcu decyduje się na drastyczny krok - wymazanie pamięci przez prastare bóstwo. To pozwoliło Dalinarowi wziąć się w garść i zostać podziwianym przez wielu człowiekiem honoru. Jednak w końcu wspomnienia wracają, a Dalinar znów zaczyna się załamywać. Czy poradzi sobie z tym ciężarem przed decydującym starciem z siłami odwiecznego wroga? Tak, na szczęście jest to ten typ literatury, w którym obserwujemy wzloty bohaterów, nie ich upadki. Chociaż jeszcze następne tomy mogą mnie zaskoczyć i zaoferować rozwiązania fabularne rodem z Gry o tron. Wolę jednak taki wariant optymistyczny, a pesymizm akceptuję w małych dawkach, bo wszystko nie może być różowe, tęczowe, pełne jednorożców i brokatu :) Moment triumfu Dalinara nawet mnie wzruszył, był tak świetnie opisany. Chociaż do końca wojny jeszcze daleko, to to małe zwycięstwo strasznie mnie usatysfakcjonowało.

Poza Dalinarem narrację w tym tomie przejmuje mnóstwo postaci. Są rozdziały bohaterów pierwszoplanowych: Shallan, Kaladina, Adolina czy Szetha (swoją drogą jego powrót w takim stylu nieźle mnie zaskoczył), ale trafiają się też, i to dość często, rozdziały postaci z drugiego i trzeciego planu, co jeszcze bardziej rozszerza świat powieści. Całkiem dużo miejsca dostał sam król Elhokar, który wreszcie stał się ciekawą postacią, niestety autor zdecydował się go zamordować. Szkoda, zaczynałam go naprawdę lubić. Swoje momenty mają też członkowie drużyny mostowej Kaladina, a także postaci z drugiej strony konfliktu - to jest szczególnie przydatne, bo daje nam cenne informacje. Pojawia się też Jasnah, która prawie zginęła w drugim tomie, ale okazało się, że nóż w sercu to za mało, by ją ukatrupić. Fajnie, że jest, bo to kobieta sprytna, inteligentna, a na dodatek obdarzona potężnymi mocami. Wspomnę jeszcze tylko o Kaladinie - otóż w tym tomie udało mu się nie zrobić niczego spektakularnie głupiego! Zauważył w końcu, że jasnoocy to też ludzie i da się z nimi utrzymywać normalne stosunki. I jeszcze coś, co spodobało mi się najbardziej - tym razem to jego trzeba było ratować. Gdyby trzeci raz Kaladin wpadł na pole bitwy i pozamiatał, byłoby już zbyt przewidywanie i oklepanie.



W poprzednim tomie mapa była co prawda kolorowa, ale malutka, ściśnięta na jednej stronie. Nijak nie mogłam się tam doczytać nazw miast. Tutaj mapa jest wypasiona, dwustronna i, co najważniejsze, bardzo czytelna. Tarkin, dziękuję ci za pomoc w robieniu zdjęcia, dobry kot :) 
Co do samej fabuły - pierwsze rozdziały książki to był dla mnie szok. Gdzie te krwiożercze, dyszące żądzą zemsty potwory, które miały wyrzynać w pień całe ludzkie miasta? Gdzie ta apokaliptyczna walka ludzkości o przetrwanie? Nic z tych rzeczy, na początku wróg zbiera zapasy i gdzieś się wycofuje. Niespieszno mu do otwartej wojny, ba, większość przebudzonych Parshendich najchętniej osiedliłaby się gdzieś w spokojnym miejscu z dala od ludzi i po prostu wiodła spokojne życie. Ich prastarzy przywódcy mają jednak inne plany i walki w końcu się pojawiają (oczywiście odpowiednio epickie, jak na ten cykl przystało), ale muszą posługiwać się propagandą i przymusem bezpośrednim, by utrzymać u wszystkich odpowiednio bojowe nastawienie.

Muszę się przyznać, że odgadłam największy jak dotąd twist fabularny Archiwum Burzowego Światła. Za chwilę o nim napiszę, ostrzegam więc przed ogromnym spoilerem. Najpierw pewne urządzenia znalezione w niedawno odkrytej wieży - samowystarczalnym mieście skojarzyły mi się z technologiami rodem z science fiction. Wielkie tafle mlecznego, matowego szkła porozwieszane na ścianach pomieszczenia? Przecież mogły to być zwykłe wyświetlacze, może od monitoringu. może od urządzeń kontrolnych. Coś, co wygląda jak baza i głowica kolumny, ale bez kolumny właściwej pomiędzy nimi? Od razu skojarzyło mi się z teleporterem - zwłaszcza, że technologia umożliwiająca teleportowanie już się w tym cyklu pojawiła. Drugi zgrzyt - ludzie i niektóre zwierzęta nie pasują do surowego, burzowego klimatu Rosharu. Większość roślin ma jakieś kamienne skorupy, do których może się schować. Konie muszą dosłownie polować na trawę, która dotknięta szubko ucieka. Któraś z postaci dziwi się, jak kurczaki znoszą arcyburze, mają przecież tylko trochę pancerza na głowie, nie schowają się tam całe. Zresztą kurczakami nazywane są wszystkie rodzaje ptaków. Tylko kilka gatunków zwierząt jest znajoma: konie, kurczaki, świnie i norki, reszta ma dziwne nazwy i jest opancerzona. Ludzie różnią się budową wewnętrzną i zewnętrzną od drugiej rasy rozumnej Rosharu, czyli Parshendich. Wniosek może być tylko jeden - ludzie są tu gatunkiem inwazyjnym, przybyłym może jakimś statkiem kolonizacyjnym z paroma rodzajami zwierząt na pokładzie. Moje przypuszczenia się potwierdziły, a nawet okazało się, że pierwsze Spustoszenie było atakiem ludzi na Parshendich, którym nie wystarczyła podarowana im kraina o najłagodniejszych warunkach atmosferycznych i chcieli rozprzestrzenić się po całym kontynencie. Ten twist wprowadza nowy, ciekawy punkt widzenia: ludzie zaatakowali pierwsi, zabrali miejscowym cały świat, a ich samych  zniewolili, więc teraz racja może być przy Parshendich, którzy chcą tylko odzyskać swoje ziemie i przegonić niechcianych gości.  A może nie należy już brać pod uwagę wydarzeń z odległej o tysiąclecia przeszłości i skupić się na tym, co wydarzyło się ostatnio? W końcu to Parshendi zamordowali króla Galivara i wcale się z tym nie kryją, a teraz otwarcie napadają na ludzkie miasta. Ciężka sytuacja, kilka postaci już zaczyna mieć wątpliwości, a fabuła robi się coraz ciekawsza.  



Może książki te były drukowane na szybko, bo zdarzały się miejsca, w których korekta czegoś nie wyłapała: chwilowy brak spacji pomiędzy wyrazami, przedłużająca się kursywa, chociaż wyróżniany nią cytat już się zakończył. Poza tym znalazłam jeszcze błędy zrobione w drukarni: jakieś dziwne czarne kreseczki na papierze (zdjęcie u góry), a także krzywo wydrukowana cała druga część - tekst na wszystkich stronach po lewej stronie jest nieco przechylony względem górnej krawędzi kartki (zdjęcie niżej). Nie przeszkadza to w czytaniu, ale niesmak jest. Te książki są dość drogie, za taką cenę chciałabym dostać produkt bez żadnych wad.
Jak dotąd ten cykl jest dla mnie strzałem w dziesiątkę. Na kolejny tom będę musiała zapewne trochę poczekać - w końcu napisanie tak długiej książki nie jest łatwe. Pochwalam decyzję wydawnictwa o podziale Dawcy Przysięgi na dwie części. Gdyby tego nie zrobili, to dostalibyśmy cegłę o prawie tysiąc dwustu stronach. Jak czytać takiego kolosa? Nie wyobrażam sobie, by mogło to być wygodne. Jedynym minusem podzielonego wydania jest odstęp czasowy pomiędzy jedną a drugą książką. Nie mogłabym czekać kilku miesięcy na kontynuację, więc jeśli czwarty tom też zostanie tak wydany, to kupię i przeczytam go dopiero po ukazaniu się całości.

W poprzednich recenzjach Archiwum Burzowego Światła pisałam, że najmocniejszymi punktami cyklu są bohaterowie i świat przedstawiony. Teraz dodałabym jeszcze jeden: prowadzenie fabuły w taki sposób, że na miejsce jednej wyjaśnionej tajemnicy pojawia się natychmiast kilka kolejnych. Nawet jeśli część z nich jest mniej lub bardziej przewidywalna (to zależy od czytelnika, ile fantastyki czytał wcześniej i ile rozwiązań fabularnych jest w stanie zauważyć), to i tak frajda z czytania jest niesamowita. Podobają mi się też nawiązania do różnych systemów filozoficznych i religii. Idee platońskie są rozpoznawalne na pierwszy rzut oka przez wszystkich, którzy o nich słyszeli, motyw boga, który umarł, też pojawia się dość często w kulturze. Więcej zauważą na pewno tacy czytelnicy, którzy nie usypiali po przeczytaniu dwóch stron Historii filozofii profesora Tatarkiewicza (serio, nie spotkałam się jeszcze z lepszym lekarstwem na bezsenność).

To w założeniu miała być krótka recenzja, ale cóż, wyszło jak wyszło. Książka była długa, więc i ja się trochę rozpisałam. Dawca Przysięgi jest tak samo udany, jak poprzednie książki z tego cyku, oceniam go na równie wysokie 5/5. Na razie nie znalazłam informacji na temat daty wydania czwartego tomu, więc nawet nie mam na co czekać. Pozostaje mi tylko oglądanie fan artów i jaranie się zapowiadaną przez autora ekranizacją.

Recenzja tomu pierwszego: Droga Królów
Recenzja tomu drugiego: Słowa Światłości


Wszystkie wydane dotąd tomy Archiwum Burzowego Światła. Dosłownie kawał fajnej literatury. Jak nic ostatecznie ten cykl zajmie mi całą półkę.

niedziela, 7 października 2018

27/2018 Słowa Światłości, Brandon Sanderson (Archiwum Burzowego Światła tom II)


Świetliści Rycerze muszą znów powstać.
W końcu wypowiedziano starożytne przysięgi, spreny powracają. Ludzie szukają tego, co zostało utracone. Być może ta misja ich zniszczy.
 
Wiatrowy zagubił się w strzaskanej krainie i balansuje na granicy między zemstą a honorem. Tkaczka Światła, którą powoli pochłania przeszłość, poszukuje kłamstwa, którym musi się stać. Kowal Więzi, zrodzony z krwi i śmierci, teraz próbuje odbudować to, co zostało zniszczone. Badaczka, od której zależą losy dwóch ludów, zostaje zmuszona do dokonania wyboru między powolną śmiercią a straszliwą zdradą wszystkiego, w co wierzy. 
Najwyższy czas, by się przebudzili, nadchodzi bowiem Wieczna Burza.
I przybył Skrytobójca.
Opis z okładki książki. 
Słowa Światłości to drugi tom monumentalnego cyklu fantasy Archiwum Burzowego Światła. Z pierwszej części byłam bardzo zadowolona, czy tak samo było z drugą? I tak, i nie. Owszem, uważam ją za fantastyczną książkę i polecam wszystkim lubiącym fantasy, mam jednak parę zastrzeżeń. Nie są one jakoś specjalnie duże, bardziej to moje czepialstwo.

Przeczytałam tę prawie tysiącstronicową cegłę w trzy dni: pierwszy był rozgrzewką, nie doszłam nawet do setnej strony, drugi zakończyłam w okolicy jednej trzeciej książki, a ostatniego to już poszło, do samego końca. Zaczęłam późno, więc zarwałam trochę nocki, ale jakże było warto. Aż mi się przypomniały czasy licealne, kiedy często mówiłam sobie: jeszcze jeden rozdział, ten był krótki, więc jeszcze jeden, no, może dwa... i tak robiła się druga, trzecia w nocy☺️. Teraz już rzadko mi się to zdarza, właściwie był to drugi raz odkąd prowadzę bloga. Brandon Sanderson mistrzowsko planuje fabuły swoich powieści, potrafi rozmieścić akcenty tak, że mnie sposób się od nich oderwać. Co ciekawe, część wydarzeń można bardzo łatwo przewidzieć, niektóre są wręcz spoilerowane przez autora. Nijak nie przeszkadza to w czytaniu książki, ba, wręcz nie mogłam się doczekać ciągu dalszego, by móc przekonać się, czy ostatecznie wydarzenia będą toczyć się tak, jak to założyłam, czy może autor jednak mnie zaskoczy.. I jeszcze finał, nie zapominajmy o finale, który wręcz ocieka epickością. Bitwa, spektakularna katastrofa magiczno-naturalna oraz wspomagany przez Burzowe Światło pojedynek dwóch latających mistrzów oręża - gdyby chcieć to sfilmować, to trzeba mieć budżet i efekty specjalne na poziomie najnowszych Avengers co najmniej. Nie wiem, czy w kolejnych częściach da się to przebić, na pewno będzie ciężko o coś równie fantastycznego.

Po sukcesie Gry o tron da się zauważyć pewną tendencję w książkach fantasy (ale nie tylko), mianowicie jest to wrzucanie do fabuły śmiałych scen erotycznych bez względu na to, czy są one potrzebne, czy też może jednak nie. Na szczęście Sanderson nie poszedł tą drogą, bo przy magiczno-wojenno-apokaliptycznej tematyce byłyby one naprawdę zbędne. Tylko jeden z głównych bohaterów jest w związku. Są fragmenty sugerujące fizyczną bliskość, bardzo subtelne, nie wulgarne. Są też sprośne żarty, ale takie zabawne, nie żenujące. Generalnie erotyka jest przedstawiona w tej książce tak, jak lubię najbardziej.


Tak niby wyglądają Pancerze i Ostrza Odprysku. Nie kupuję tej wizji, dla mnie zawsze będą one czymś bardziej zaawansowanym technologicznie, nowocześniejszym w wyglądzie. Jak egzoszkielety z superwytrzymałych materiałów zasilane energią Burzowego Światła, bardziej jak pancerze bojowe kosmicznych marines niż takie większe i lepsze wersje zwykłych zbroi i mieczyków. Może oglądam za dużo space oper, ale własnie tak to widzę. 
W Słowach Światłości pojawiło się coś, czego trochę brakowało mi w Drodze Królów: humor. Scena, gdy Kaladin uczy się jazdy konnej, rozmowa o kupie na pierwszej randce czy niektóre pyskówki Shallan były bardzo zabawne. W pewnych momentach autor przesadzał, lecz myślę, że robił to celowo, aby rozwinąć relację między postaciami - tak było z wieloma wymianami zdań pomiędzy Shallan a Kaladinem.

Tak jak w poprzedniej części, tutaj także poznajemy wydarzenia z perspektywy czterech postaci, ale nie są to dokładnie ci sami bohaterowie. Nie ma Szetha (w całej powieści ten zabójca w bieli pojawia się właściwie dwa, trzy razy), na jego miejsce wskoczył młody Adolin Kholin, który był obecny w Drodze królów jako ważna postać drugoplanowa. Teraz dostał własne rozdziały i okazało się, że to bardzo miły młody człowiek. Polubiłam go bardziej niż Kaladina. Adolin wykazał się podjęciem jednej, bardzo ważnej decyzji, której nie był w stanie podjąć jego ojciec (chyba nawet nie pomyślał o takim rozwiązaniu). Podziwiam go za to i myślę, że chłopak daleko zajdzie.

Jego ojciec, Dalinar, przez większość książki próbuje zdobyć większe wpływy bawiąc się w politykę, jednak jako że lepszy z niego wojownik niż dyplomata, to średnio mu to wychodzi. I tak myślę, że całkiem dobrze mu poszło, chociaż jego główny wróg arcyksiążę Sedes (tak, nadal go tak czytam) nie wahał się przed stosowaniem chwytów poniżej pasa. Dalinar stara się jak może zrobić to, co nakazują mu jego wizje - czyli zjednoczyć  wszystkich by ocalić ludzkość. Nie wie jednak, że nie tylko on dostał takie zadanie. Ktoś także próbuje to zrobić, i ten ktoś też jest przekonany o wyjątkowości swojej misji. Sądzę, że pomiędzy tymi postaciami dojdzie do solidnej konfrontacji w którymś z nadchodzących tomów cyklu.

Jest też Kaladin, który przez całą książkę szuka swojego miejsca w obozie wojskowym Dalinara. Teoretycznie ma wszystko, o co walczył - dobrą pozycję dla siebie i swoich ludzi oraz poczucie bezpieczeństwa (względnie, no bo przecież są na wojnie). W poprzednim tomie dałby się za to pokroić, a teraz ciągle mu czegoś brakuje. Nie do końca pasuje mu towarzystwo zwykłych żołnierzy, a jasnookiej szlachcie nie potrafi zaufać i ciągle podejrzewa wysoko urodzonych o nieczyste intencje, nawet jeśli nie ma ku temu żadnych podstaw. Nie dziwię się jego paranoi na tym punkcie, w końcu chłopak dużo przeszedł i nie raz został zdradzony. Kaladin nie byłby sobą, gdyby nie zrobił jakiejś spektakularnej głupoty, na szczęście w tym tomie nie poniósł aż tak strasznych konsekwencji swojego nieprzemyślanego zachowania. Myślę, że autor ma listę rzeczy, które muszą wydarzyć się w każdym tomie Archiwum Burzowego Światła, są na niej co najmniej trzy punkty: widowiskowy pojedynek, epicka bitwa, Kaladin robiący coś totalnie głupiego. Podoba mi się, że w Słowach Światłości Kaladin przestaje być już takim Specjalnym Płatkiem Śniegu. Okazuje się, że więcej postaci może pochwalić się nadnaturalnymi mocami, wyjaśnia się tez trochę czym one są i skąd pochodzą. To ważny element budowy świata, który okazuje się jeszcze bardziej skomplikowany, niż początkowo przypuszczałam.


Ogólnie mam mały problem z ilustracjami w tej książce. Niby rysowała je Shallan, która jest przedstawiana jako przegenialna artystka, ale powiedzmy sobie szczerze, są one zaledwie dobre. Oczywiście chciałabym tak umieć, ale myślę, że kilka miesięcy ćwiczeń i dałabym radę narysować taką bestię jak powyżej. Od Shallan oczekuję czegoś więcej, w moim headcanonie jest geniuszem i tworzy naprawdę magiczne prace.
Została mi do omówienia ostatnia pierwszoplanowa postać, czyli Shallan. Niektórzy w swoich recenzjach tego cyklu twierdzili, że nie przepadają za tą bohaterką, a jej wątek ich nudzi. Ja tak nie mam, dla mnie Shallan jest spoko. Czasem za bardzo cwaniakuje, ale na ogół jest całkiem sympatyczna. Miała tu jednak moment, w którym mnie zirytowała - kiedy postanowiła się pobawić w oszustkę i konspiratorkę. Generalnie ten wątek służył jedynie bliższemu przedstawieniu pewnej tajnej grupy, która i tak pojawia się w innych momentach książki. Myślę, że dałoby się go wyciąć bez szkody dla fabuły. Mam też malutki problem z retrospekcjami wyjaśniającymi przeszłość Shallan. Nie są one ani złe, ani nudne, ani niepotrzebne, wręcz przeciwnie, bardzo dużo wnoszą do postrzegania tej postaci. Są tylko trochę mniej ciekawe niż bieżąca historia i nieco mnie denerwowały jako niewygodne spowolnienie akcji. Za to wszelkie interakcje Shallan i Adolina uważam za jedne z lepszych momentów Słów Światłości.


Przypadkowo znalazłam coś, co wygląda jak zapowiedź gry toczącej się w tym uniwersum. To na razie krótka gierka skupiająca się na jednej postaci, ale potwierdza moje przypuszczenia: ten cykl znakomicie nadaje się na podwaliny porządnej gry w stylu Wiedźmina III.
Poza tymi nieszczęsnymi spowalniaczami w postaci retrospekcji Shallan książka nie ma wad, a i ta niedogodność zniknie w drugim czytaniu, bo będę już wiedzieć, co wydarzy się dalej i przestanę się tak gorączkować. Słowa Światłości uderzają we właściwe struny mojej czytelniczej wrażliwości, mają pięknie wykreowany, ciekawy i oryginalny świat, i wciągającą fabułę o epickim rozmachu. Największym złotem są tu jednak bohaterowie, napisani tak, że nawet jeśli trochę ich nie lubimy (ja tam lubię wszystkich, przynajmniej na razie) albo nie pochwalamy ich zachowania (Kaladin, teraz patrzę na ciebie), to i tak dobrze rozumiemy, dlaczego postępują tak, a nie inaczej. Dodatkowo w drugim tomie pojawiło się więcej humoru - to kolejny plus. Moja ocena nie może być inna niż 5/5, a trzeci tom, czyli Dawca Przysięgi, będzie kolejną książką, za którą się zabiorę.


I na koniec Anakin, który z opóźnieniem, ale jednak łaskawie przybył na sesję zdjęciową i teraz patrzy z wyrzutem, bo jak śmiałam robić fotki jakiejś książce, a nie jemu?
Recenzja tomu pierwszego: Droga Królów.

czwartek, 20 września 2018

26/2018 Twarzą w twarz (antologia)

22 ulubieńców czytelników thrillerów. Nie mieli prawa się spotkać, a jednak stają twarzą w twarz. 
Jack Reacher, samotnik z powieści Lee Childa, spotyka się w bostońskim barze z prywatnym detektywem Nickiem Hellerem, wykreowanym przez Josepha Findera. A potem robią to, w czym obaj są najlepsi.  
John Rebus, kultowy inspektor z thrillerów Iana Rankina, i Roy Grace, stworzony przez Petera Jamesa, różnią się jak ogień i woda - wiekiem, pochodzeniem, a przede wszystkim metodami stosowanymi w śledztwie. Co może wyniknąć z ich współpracy? Lepiej nie pytać... 
Harry Bosch, detektyw Michaela Connelly'ego, i Patrick Kenzie, który wyszedł spod pióra Dennisa Lehane'a, występują razem w słusznej sprawie... Łatwo powiedzieć, trudniej zrobić. 
Komandor Gray Pierce z cyklu Sigma Force Jamesa Rollinsa i Cotton Malone z powieści Steve'a Berry'ego. No, to się musi skończyć czystą demolką! 
To tylko kilka przykładów tego, co znajdziecie na stronach tej książki. Każde opowiadanie jest poprzedzone wstępem przybliżającym autorów, ich bohaterów i historię powstania tekstu. Czeka was prawdziwa literacka uczta. Nie traćmy więc czasu i stańmy twarzą w twarz z bohaterami.
Opis z okładki książki. 
Twarzą w twarz jest zbiorem opowiadań napisanych przez członków International Thriller Writers, w którym ich najbardziej znani  bohaterowie i bohaterki mogli spotkać się ze sobą i narobić zamieszania. Co ciekawe książka ta jest sposobem stowarzyszenia na zarabianie pieniędzy, gdyż nie pobiera ono żadnych składek od swych członków.

Pomysł na crossovery jest bardzo dobry, ludzie je lubią - o czym świadczy chociażby popularność różnego rodzaju fanfików. Jeśli znasz większość postaci występujących w tej książce, to będziesz bawić się świetnie. Ja znałam dwie, a i tak było całkiem fajnie. Spodobały mi się te krótkie wprowadzenia przed każdym opowiadaniem, były naprawdę potrzebne. Same utwory generalnie są spoko, ale mają dwie główne wady: są krótkie, a ich protagoniści zlewają się ze sobą. Nie przepadam za historiami, które kończą się zanim zaczęły dobrze się rozkręcić, a tutaj właściwie każda taka jest. Ja tam lubię wielotomowe cykle, w których pojedyncza część ma co najmniej 500 stron. Można przywiązać się do bohaterów i naprawdę przejąć ich losem. W tym przypadku pierwszy raz czytałam o większości postaci i miałam z nimi problem, gdyż byli do siebie bardzo podobni. To zwykle emerytowani lub czynni zawodowo, wojskowi, policjanci czy agenci rządowi, czasem dorabiający jako prywatni detektywi. Obeznani z bronią, zawsze w dobrej formie, zawsze mają dobre pomysły. Rozumiem, że to taka konwencja i że bohater thrillera musi spełniać pewne kryteria, inaczej nie nadawałby się do tego gatunku, jednak kiedy czyta się te opowiadania jedno za drugim to podobieństwo jest uderzające.

Książka ma solidną twardą oprawę i ładną biało-czarno-czerwoną kolorystykę, dobrze pasującą do jej tematyki.
Chciałam opisać po kolei moje wrażenia po każdym opowiadaniu, tak jak zrobiłam to w recenzji antologii Szpony i kły, ale stwierdziłam, że jest ich za dużo. Wybrałam więc trzy, które podobały mi się najbardziej, i teraz postaram się wyjaśnić dlaczego.

Jeździec na panterze, Steve Martini i Linda Fairstein

To opowiadanie różni się od innych historii z tego zbioru. Główni bohaterowie (kobieta i mężczyzna) są prawnikami, a cała sprawa toczy się wokół kradzieży i sprzedaży starożytnego dzieła sztuki, tytułowej figurki chłopca siedzącego na panterze. Mało tu akcji, jest za to fajnie skonstruowany przekręt, którego ofiarą stała się nawet dwójka pierwszoplanowych prawników. Przekręt był tak dopracowany, że głównemu złemu udało się uniknąć aresztowania. Na szczęście dzięki plotce umiejętnie wypuszczonej przez głównych bohaterów w końcu spotyka go przewrotna sprawiedliwość. Najbardziej spodobało mi się właśnie to zakończenie z ciekawą i trochę zabawną puentą - brakowało mi tego w innych opowiadaniach.

Piekielna noc, Heather Graham i F. Paul Wilson

W tym opowiadaniu również mamy starożytny przedmiot, który jest czymś w rodzaju magicznego artefaktu dającego jego posiadaczowi dostęp do myśli innych ludzi, Nie jest to fajna supermoc pomagająca zdobyć władzę i bogactwo, lecz raczej przekleństwo, nad którym nie da się zapanować. Ale właściciel artefaktu jeszcze o tym nie wie, więc wynajmuje dwóch najemników i napuszcza ich na siebie, by przemoc powstała w wyniku ich starcia aktywowała moc magicznego przedmiotu. Najemnicy jednak nie są głupi i domyślają się, że ze zleceniem jest coś nie tak. Właściciel w końcu dostaje swoją błyskotkę, która - jak wspomniałam - nie działa tak, jak oczekiwał. Opowiadanie kończy się w taki sposób, że spokojnie mogłoby być początkiem czegoś większego, cyklu pełnego magii, tajemnic i przygód. Myślę, że książka w tym klimacie spodobałaby mi się, zwłaszcza, że główni bohaterowie byli sympatyczni. A dodatkowo akcja toczyła się w magicznym Nowym Orleanie - ciekawa lokacja zawsze podnosi wartość opowiadanej historii.

Postój, Raymond Khoury i Linwood Barclay

W tym przypadku spodobał mi się dobór głównych bohaterów: jeden jest standardowym dla tego gatunku agentem federalnym, drugi zaś budowlańcem, dla którego najważniejsze jest bezpieczeństwo córki. Jest też terrorysta z bronią biologiczną albo brudną bombą - nie zostało to dokładnie określone - który porywa samochód z córeczką budowlańca w środku. Wywiązuje się z tego ciekawy pościg na autostradzie. Myślę, że wyglądałoby to dobrze na ekranie, gdyby nakręcił go utalentowany reżyser. O dziwo nie przeszkadzała mi postać cwanej i przemądrzałej dziewięciolatki, chociaż zwykle nie przepadam za takimi dziećmi. Ta mała była całkiem sympatyczna. Opowiadanie jest bardzo przewidywalne i myślę, że nie ma czytelnika, który źle obstawił zakończenie. Mimo to sprawdziłoby się jako prosty, typowo rozrywkowy film sensacyjny, wystarczyłoby dopisać z dwa, trzy wątki, bo materiału raczej nie starczyłoby na półtorej godziny ekranizacji.

Nie dam Twarzą w twarz najwyższej oceny, bo według mnie zasługuje na takie solidne 3/5. To dobra książka do poczytania przed snem: opowiadania są rozrywkowe, poprawne i krótkie. Więcej frajdy będą mieć wielbiciele thrillerów, którzy znają autorów tej antologii i ich sztandarowe postaci.

poniedziałek, 10 września 2018

25/2018 Klęska ważki, Adrian Tchaikovsky (Cienie pojętnych tom II)


Dziś nie zamieszczam opisu fabuły od wydawnictwa, bo nie jest on szczególnie ładny i ma za dużo spolierów. Jeśli jednak ktoś chciałby się z nim zapoznać, to zapraszam tutaj. Jednak ze względu na to, że Klęska ważki jest drugim tomem cyklu, w mojej recenzji mogą pojawić się mniejsze lub większe spoilery.

Po przeczytaniu drugiej części jestem już pewna: Cienie pojętnych zawładnęły moją wyobraźnią. Nawet znana i ceniona Droga królów Sandersona nie trafiła aż tak bardzo w mój gust czytelniczy. Ostatnią książką, której się to udało, były Opowieści z meekhańskiego pogranicza.

Co decyduje o tym, że książka aż tak do mnie przemawia? Przede wszystkim musi wywoływać emocje, efekt wow i chęć natychmiastowego przeczytania kolejnej strony. Lubię lekko patetyczne sceny militarne, których tutaj nie brakowało. No i bohaterowie, świetnie napisani. Pierwszy tom miał za zadanie ich przedstawić, a teraz zaczęła się już prawdziwa jazda. Każdy ma swój charakter, a jeśli pojawiają się stereotypy, to jestem pewna, że jest to celowy zabieg i w kolejnych tomach zostaną one twórczo wykorzystane. No i najważniejsze, czyli klimat. Klimat to taki termin, który dla każdego będzie oznaczać co innego i ciężko go zdefiniować, ale jeśli książka go ma, to czujemy go od pierwszej strony. Ja wyczuwam w Cieniach pojętnych olbrzymie ilości mojego ulubionego klimatu.

Cieszę się, że akcja cyklu zaczyna nabierać coraz większego rozmachu. Wojna na Nizinach jest już faktem, inwazja Imperium Os oficjalnie się rozpoczęła. Mieszkańcy Nizin się bronią, to oczywiste. Wojna przyciąga również uwagę sąsiadów, którzy chcieliby na niej jakoś skorzystać. Świat powieści rozszerza się i mam wrażenie, że to jeszcze nie koniec, w następnych tomach poznamy nowe ziemie i nowe rasy. Jeśli chodzi o fabułę, to kręci się ona wokół dwóch oblężeń miast i jednej większej bitwy. We wszystkich tych wydarzeniach biorą udział główni bohaterowie znani z pierwszego tomu oraz kilka nowych postaci drugoplanowych. Odległości w świecie przedstawionym nie są (na razie) duże, da się je przebyć w kilka, kilkanaście dni, bohaterowie - no, większość z nich - wciąż podróżują, co owocuje zmianą ekip i mieszaniem się składów. Ten zabieg spowodował zwiększenie dynamiki akcji i dość szybki przepływ informacji. Na szczęście nie jest tak, jak w Grze o tron, gdzie postaci idą, idą, i idą latami, a spotkać się nie mogą - chociaż wszyscy byśmy chcieli, żeby wreszcie się to stało.

Przy poprzednim tomie trochę narzekałam na braki w opisach walki i większych potyczek, teraz sytuacja bardzo się poprawiła. Co prawda przy pojedynkach bywa jeszcze nieco niezdarnie i czasem gubiłam się w tym kto kogo kopnął, jak wyciągnął rękę, gdzie uderzył mieczem, itp., ale przy długich bitwach postęp jest ogromny. Wreszcie czuje się emocje, jest też trochę patosu. Znalazłam też jedno przemówienie, które nasunęło mi na myśl postać Johna Sheridana z serialu Babylon 5 - ależ on uwielbiał przemawiać! A jeśli porównuję coś do Babylonu, to świadczy o tym naprawdę dobrze, bo uważam ten serial za arcydzieło. Jest jeszcze jeden motyw, który mi się z nim skojarzył, a mianowicie jedna z postaci walcząca po stronie Imperium Os jest przekonana, że wojna jest w porządku, bo napędza rozwój technologiczny, co powoduje także rozwój społeczeństw. Silniejsi wygrają ten wyścig i jeszcze bardziej urosną w siłę, a słabsi, cóż, odpadną. Takie sami podejście miała rasa Cieni, potężnych kosmitów z uniwersum Babylonu.

Rozwój technologii militarnych jest świetnie opisany w Klęsce ważki i kojarzy mi się z naszą ludzką historią, a dokładniej z drugą połową XIX wieku aż po okres I wojny światowej. To były czasy szalonych pomysłów, ulepszania i rozwijania wszystkiego, nowości, innowacji i użytecznych prowizorek. Taki sam klimat ma książka, znajdą się tam tak fajne elementy jak np. rywalizacja genialnych wynalazców, gorączkowe przerabianie cywilnych urządzeń na potrzeby wojska, wprowadzanie do produkcji nowych rodzajów broni, sabotaż i szpiegostwo przemysłowe. Technologia tego uniwersum to misz-masz pary, elektryczności i dziwnych mechanizmów na sprężone powietrze. Mamy niby-samoloty, prawie-czołgi, tak jakby-karabiny i najprawdziwsze pociągi z parowymi lokomotywami. Gratuluję autorowi wyobraźni, bo wszystkie te dziwaczne machiny robią świetne wrażenie - zwłaszcza w połączeniu z oddziałami tradycyjnie wyposażonymi w miecze i tarcze. Trochę jakby ktoś grał w Civilizaton i miał jednostki na różnych poziomach, ale tu wszystko dobrze do siebie pasuje. Jeszcze większe gratulacje należą się Adrianowi Tchaikovskiemu za to, że nie zapomniał o takich drobiazgach jak logistyka, zaopatrzenie, zapasy surowców i warsztaty produkujące na potrzeby wojenne. To wszystko dowodzi, że ten świat jest naprawdę przemyślany i zaplanowany w najdrobniejszych szczegółach. 

Ciekawą sprawą w uniwersum Cieni pojętnych jest magia. Większość w nią nie wierzy, uważa, że odeszła ze świata po rewolucji przemysłowej, że może jeszcze posługują się nią ci dziwni ciemcy, ewentualnie inne nieucywilizowane niepojętne ludy, które nie potrafią nawet obsłużyć kuszy, o żadnym bardziej skomplikowanym urządzeniu nie wspominając. Jeśli autor próbuje nam wmówić, że magia jest nieważna, to oczywiste jest, że odegra ona dużą rolę. I zaczynają się pojawiać tropy, które właśnie na to wskazują. Przede wszystkim, jest to potężny artefakt, który chcą zdobyć obie strony konfliktu, oraz postać z rasy moskitów, którą to rasę wszyscy uznawali za wymarłą. Mam swoje podejrzenia co do dalszego rozwoju magicznej sytuacji - czuję, że będzie się działo.

To drugi tom z dziesięciu, więc ciężko napisać coś o fabule. Książka raczej nie mogłaby być samodzielną całością, jest po prostu elementem czegoś większego. Tytułowa ważka to nowo wprowadzona postać drugoplanowa. Jej wątek może i będzie ważny w kontekście całości, ale w tym tomie nie poświęcono mu specjalnie dużo miejsca. Bardzo ciesze się, że przede mną jeszcze osiem części tej historii, nagły spadek jakości nie wydaje mi się prawdopodobny. Oprócz tych nieszczęsnych pojedynków, które mogłyby być opisane trochę lepiej, nie widzę w Klęsce ważki żadnych wad. To znaczy pewnie jakieś są, ale całość podoba mi się tak bardzo, że nie potrafię ich dostrzec. Moja ocena? Oczywiście 5/5, i polecam ten cykl każdemu, kto lubi fantasy, a jeszcze go nie czytał.

Recenzja tomu pierwszego Imperium Czerni i Złota

wtorek, 21 sierpnia 2018

24/2018 Gildia magów, Trudi Canavan (Trylogia Czarnego Maga tom I)

Co roku magowie z Imardinu gromadzą się, by oczyścić ulice z włóczęgów, uliczników i żebraków. Mistrzowie magicznych dyscyplin są przekonani, że nikt nie zdoła im się przeciwstawić, ich tarcza ochronna nie jest jednak tak nieprzenikniona jak im się wydaje. Kiedy bowiem tłum bezdomnych opuszcza miasto, młoda dziewczyna, wściekła na traktowanie jej rodziny i przyjaciół, ciska w tarczę kamieniem - wkładając w cios całą swoją złość. Ku zaskoczeniu wszystkich świadków kamień przenika przez barierę i ogłusza jednego z magów. Coś takiego jest nie do pomyślenia. Oto spełnił się najgorszy sen Gildii: w mieście przebywa nieszkolona magiczka. Trzeba ją znaleźć - i to szybko, zanim jej moc wyrwie się spod kontroli, niszcząc zarówno ją, jak i miasto.
Opis z okładki książki. 
Jestem już w takim wieku, że zamiast wczuwać się w historię i kibicować głównej bohaterce tylko kiwałam głową z politowaniem i uśmiechałam się pod nosem. Nie zapałałam do Sonei jakąś szczególną sympatią, bo uważam ją za typową przedstawicielkę gatunku nie znam się, a się wypowiem, ale ogólnie jako całość Gildia magów mi się podobała. Książka powstała w 2001 roku, a założę się o wszystkie pieniądze, że jest lepsza od wielu dziś wydawanych young adult w dekoracjach fantasy. Owszem, jest prosta i dość przewidywalna, ale nie głupia (chociaż są momenty, w których próbowała traktować mnie jak idiotkę, ale nie aż tak, bym poczuła się na serio oburzona).

Podoba mi się sposób zapisu telepatycznych dialogów: kursywą, z tyldą na początku. Jeszcze takich nie widziałam. Ale autorka znalazła jeszcze jedno, okropne zastosowanie dla kursywy...
Mamy tutaj tylko dwa wątki: Sonea próbuje za wszelką cenę uniknąć schwytania przez magów oraz magowie próbują za wszelką cenę schwytać Soneę, która pozostawiona sama sobie zacznie zagrażać całej okolicy - to tylko kwestia czasu. Gdzieś w tle książka próbuje podejmować tematykę społeczną mówiąc o konfliktach na linii biedni - bogaci, a także o odpowiedzialności władzy, ale średnio to wychodzi, a pojawiające się gdzieniegdzie pochwały złodziejstwa mnie zniesmaczyły. Muszę przyznać, że po wszystkich modnych obecnie wielowątkowych historiach z mnóstwem bohaterów (takich jak Gra o tron, Droga królów, czy cykl Cienie pojętnych, który teraz czytam) obcowanie z taką prostą fabułą było dla mnie dziwnym doświadczeniem. Książka nie jest cienka, ma ponad pięćset stron, ale odczuwam po niej duży niedosyt jeśli chodzi o informacje o świecie przedstawionym. Niby autorka opisała miasto i kraj, w którym dzieje się akcja, organizację Gildii magów i masę innych rzeczy, ale użyła do tego typowych dialogów i scenek ekspozycyjnych. Ok, rozumiem, Sonea jest nowa w świecie magii i trzeba jej wiele rzeczy wytłumaczyć, ale to tak bardzo widać... aż oczy bolą... Zdecydowanie wolę gdy autor rzuca informacje o stworzonym przez siebie świece gdzieś tam mimochodem i to czytelnik ma je sobie poskładać do kupy. Tutaj tej prostej ekspozycji było trochę za duże, myślę, że w niektórych miejscach można było odpuścić i zamienić ją na coś subtelniejszego.


Nie wiem po co, ale czasem autorka wyróżnia niektóre słowa kursywą, jakby chciała podkreślić ich znaczenie. Dzięki pani Canavan, ale mam swój rozum i potrafię sama zinterpretować tekst,
Gildia magów zawodzi pod względem opisów. Niby jakieś są, ale jak na mój gust suche takie i mało plastyczne. O wiele lepiej jest z kreacją bohaterów, może dlatego, że nie mają jakiś szczególnie rozbudowanych charakterów. Niemniej postaci skonstruowane są dobrze i nie miałam problemów z odróżnieniem od siebie tych wszystkich magów ze skomplikowanymi imionami. Sonea jest naiwna i na pewno nie zostanie moją ulubienicą, ale nadaje się na główną bohaterkę tej historii. Ma w sobie wewnętrzny konflikt: z jednej strony Gildia kojarzy się jej ze wszystkim, co najgorsze, a z drugiej tylko magowie mogą nauczyć ją kontrolować swoją moc tak, żeby nikomu nie zagrażała. Świetne były te momenty, w których mag Rothen gasił Soneę celnymi spostrzeżeniami, a ona musiała skonfrontować swój czarno-biały pogląd na świat z nowymi informacjami, które nieco się z nim gryzą. To takie urocze patrzeć na młoda kobietę, która właśnie dowiaduje się, że nie ma monopolu na prawdę i być może się myli, bo nie wie wszystkiego o świecie :) Tak jak wspominałam wcześniej: może nie będę jej kibicować, ale na pewno z ciekawością będę śledzić jej dalsze losy. 

Postacią, która ma największy potencjał, jest niewątpliwie Akkarin, czyli sam Wielki Mistrz. Ma olbrzymią moc magiczną, mimo dość młodego wieku cieszy się szacunkiem innych magów oraz posługuje się zabronioną magią krwi, co stawia go w pozycji nieco ukrytego czarnego charakteru - aczkolwiek uważam, że jest to ściema, i okaże się, że wszystkie jego posunięcia są dobrze umotywowane, albo po prostu wykonuje królewskie rozkazy. Ogólnie Akkarin po prostu nie może być zły i Sonea w końcu na to wpadnie - obstawiam, że w końcówce trzeciego tomu.

Mogę nazwać Gildię magów pozytywnym zaskoczeniem, bo jednak spodziewałam się czegoś słabszego. Jest to sprawnie napisane fantasy przeznaczone raczej dla młodszego/początkującego w tym gatunku odbiorcy. Jednak motyw nauki czarów jest jednym z moich ulubionych i zwykle jestem zainteresowana wszystkim, co go zawiera. Po prostu szkoły magii nigdy dość i tutaj też to na mnie działa - przynajmniej na razie. Założę się (a nie robiłam sobie żadnych spoilerów), że drugi tom będzie skupiał się na tym, jak Sonea radzi sobie z nauką, więc może podobać mi się jeszcze bardziej. Na razie daję Gildii magów 3/5. To niezła ocena, pozytywna, ale bez szału - czyli idealnie pasuje do tej książki. 


Dawno już nie wrzucałam zdjęć kotów... Było tak gorąco, że nie chciało im się nawet podejść do książek, którym robiłam zdjęcia. Tym razem to książka przyszła do kota, a on nawet nie raczył się ruszyć - otworzył tylko oko. Jedno...

czwartek, 16 sierpnia 2018

23/2018 Nie mamy pojęcia. Przewodnik po nieznanym wszechświecie, Jorge Cham, Daniel Whiteson

Już za chwilę dowiecie się o wszystkim, czego nie wiemy o naszym dziwnym i tajemniczym wszechświecie! Wiedza człowieka o otaczającym świecie pełna jest luk. I nie są to luki małe - takie, które można bez obaw zignorować. Mowa tu raczej o ziejących pustką otchłaniach! Tak! Aż do tego stopnia nie mamy pojęcia jak działa wszechświat! 
Ta książka to ilustrowany wstęp do największych nierozwikłanych tajemnic fizyki, ale to nie wszystko: to także pasjonująca lektura, która odczarowuje i wyjaśnia wiele rzeczy, o których bardzo dużo już wiemy: od kwarków i neutrin, przez fale grawitacyjne, aż do wybuchających czarnych dziur. Jorge i Daniel zachęcają, by spojrzeć na wszechświat jak na niezmierzony i niezbadany obszar, który wciąż możemy poznawać. A czynią to, pisząc niezwykle lekko, z ogromnym poczuciem humoru. 
Opis z okładki książki. 
Jestem pod wielkim wrażeniem: Nie mamy pojęcia to świetna książka popularnonaukowa. Koncentruje się właściwie tylko na budowie wszechświata, ale autorzy postarali się wyjaśnić to zagadnienie bardzo wyczerpująco, zarówno w skali mikro, jak i w makro. Strasznie podoba mi się to, że autorzy nie przedstawiają tu nauki jako prawdy objawionej (Hej, to jest takie i takie, a tamto dzieje się bo cośtam, i koniec, tak własnie jest, i już), ale potrafią pokazać starsze, nieaktualne już teorie, wyjaśnić obecny stan wiedzy oraz wskazać problemy i zagadnienia, które ciągle czekają na odkrycie, a na koniec stwierdzić jeszcze, że za kilkaset lat być może będziemy się śmiać z dzisiejszej nauki, bo okaże się, że wszechświat działa zupełnie inaczej, niż zakładaliśmy.


Złożone problemy fizyczne da się przedstawić za pomocą zabawnych rysunków lam...

Tak naprawdę w tej książce podobało mi się wszystko, od pojawiającego się co chwilę tytułowego stwierdzenia, przez przejrzyste i dobrze wyjaśnione zagadnienia fizyczne, do przyjemnego humoru i zabawnych ilustracji. Nie mamy pojęcia nie jest aż tak śmieszna, żeby trzeba było tarzać się po podłodze, ale w trakcie czytania uśmiech pojawiał się na mojej twarzy wielokrotnie. Pomimo lekkości i przystępności formy nie poleciłabym tej książki dzieciom, bo może okazać się dla nich po prostu zbyt trudna. Myślę, że młody człowiek w wieku licealnym może już śmiało po nią sięgać, pod warunkiem, że naprawdę interesuje się taką tematyką. Dla niezainteresowanych wszechświatem lektura Nie mamy pojęcia może być drogą przez mękę. Ja sama czasem dochodziłam do ściany, musiałam zatrzymać się, pomyśleć, przeczytać jeszcze raz albo cofnąć się do poprzednich rozdziałów. A wydawało mi się, że jestem całkiem nieźle zaznajomiona z kosmiczną tematyką... Okazało się jednak, że o ile skalę makro jako tako ogarniam, to przy mikro pojawiły się problemy, a od myślenia o kwarkach, bozonach i leptonach parował mi mózg. Panowie Jorge i Daniel są jednak tak dobrymi przewodnikami po świecie nauki, że ostatecznie udało mi się to pojąć - chociaż wiem, że za jakiś czas ta wiedza wyparuje, więc przydałoby się powtarzać tę książkę co parę miesięcy (zapewne będzie mi na to szkoda czasu). Nie mamy pojęcia zmieniło całkowicie moje błędne pojęcie o przestrzeni - podejrzewam, że było tak też w przypadku jakiś 95% czytelników.

... albo bardziej profesjonalnego diagramu (ale z zabawnym podpisem, żeby przypadkiem nie zrobiło się zbyt poważnie).
Nie mogę ocenić tej książki inaczej niż 5/5. Chciałabym, żeby powstawało więcej pozycji tego typu, żeby miała je każda biblioteka szkolna, żeby nauczyciele polecali je najbardziej zainteresowanym uczniom. I nie chodzi mi jedynie o fizykę, dobre książki popularnonaukowe przydałyby się przy nauce każdego przedmiotu.


Ależ bym nosiła taką koszulkę - oczywiście bez uprzedniej wizyty w czarnej dziurze.

środa, 1 sierpnia 2018

22/2018 Renegat, Magdalena Kozak (Wampiry w ABW tom II)

Kiedyś Jerzy Arlecki, nowy nabytek Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, nie chciał wierzyć w wampiry, ani tym bardziej w ich doborową jednostkę, chroniącą ludzi przed spragnionymi świeżej krwi renegatami. Kiedy jednak sam obudził się dla Nocy przysięgał i sobie i innym, że zawsze będzie po stronie tych dobrych i prawych. Czy zdoła dotrzymać swojej przysięgi? 
Ranny Vesper trafia w ręce renegatów, ci zaś próbują utrzymać go przy życiu. Młody nocarz jest przecież legendą, jest tym, który ośmielił się dokonać zamachu na samego Lorda Ultora. Renegaci nie mogą dopuścić, by zmarł w skutek odniesionych ran, poją go więc prawdziwą krwią. Vesper staje się pełnowymiarowym wampirem, uzależnionym od ludzkiej krwi. 
Życie w szeregach dotychczasowego przeciwnika stanowi nie lada wyzwanie. Dla jednych jest zdrajcą i mordercą, dla innych wrogiem, dla jeszcze innych niepokonanym desperado… 
Jak Vesper odnajdzie się w nowej roli? Kto kłamie a komu można zaufać, gdzie kończy się dobro a zaczyna zło? Sytuacja wydaje się bez wyjścia. Starzy przyjaciele dyszą żądzą zemsty, nowi przyjaciele to tak naprawdę starzy wrogowie, a ponad wszystkim stoją piękna kobieta i wielka polityka.
Opis fabuły: lubimyczytac.pl 
Powyższy opis dobrze streszcza fabułę tomu pierwszego oraz przybliża sytuację z tomu drugiego nie wyjawiając za wiele, ale ja niestety muszę przejść do szczegółów, więc uczciwie ostrzegam: będą spoilery.

Po pierwsze: muszę się do czegoś przyznać. W trakcie czytania Nocarza nabrałam się na nocarską propagandę. Okazało się, że Lord Ultron wiele ukrywał przed swoimi podopiecznymi, a w niektórych kwestiach perfidnie kłamał. Nieźle też wykorzystywał młode wampiry i robił im wodę z mózgu. Paradoksalnie u renegatów panowała większa wolność. Prawdziwe ludożerne wampiry nie są też aż tak uzależnione od krwi jak ćpuni od mocnego towaru. Przez jakiś czas mogą się powstrzymywać, jedni krócej, inni dłużej, ale są w stanie jako tako funkcjonować bez rozrywania gardła każdego napotkanego człowieka. Cieszę się, że obie strony konfliktu nabrały odcieni szarości, bo zawsze lepiej czyta się skomplikowaną opowieść niż zwykłą walkę tych dobrych z tymi złymi. Oczywiście domyślałam się, że renegaci nie będą dokładnie tacy, jakimi przedstawia ich Ultron, ale i tak spodziewałam się krwiopijców, którym bliżej do horrorów niż do fantastyki. Zostałam zaskoczona i bardzo się z tego cieszę, bo w innych kwestiach książka jest bardzo przewidywalna - co nie jest w tym przypadku wadą, akurat w Renegacie przewidywalność dostarczyła mi tylko więcej rozrywki.

Obserwowanie wewnętrznych rozterek Vespera ze świadomością, że w końcu przegra każdą walkę i złamie wszystkie obietnice było dla mnie bardzo zabawne. Nigdy nie zabiję człowieka, będę nienawidzić wszystkich renegatów, przy najbliższej okazji wrócę do swoich - no jakoś mu się to nie udało. Potem przy końcu, gdy renegaci wyjawiają Vesperowi swój Wielki Zły Plan, też jest wiadomo, że doniesie o nim nocarzom (w sumie każdy, który zachował jeszcze odrobinę moralności, by to zrobił, bo plan naprawdę jest Zły i Wielki), chociaż nie wiem po cholerę robił to osobiście. Chyba jednak wiem: tylko po to, żeby dać się złapać i zrobić grunt pod wydarzenia z następnego tomu.

Dwa elementy, które najbardziej chwaliłam w pierwszym tomie: humor i dobrze oddane realia, nie zawodzą również w Renegacie. Cieszy mnie zachowanie wysokiej formy, bo lubię tak sprawnie napisane książki, które czyta się dobrze i lekko. Moim zdaniem ta książka ma tylko jedną poważniejszą wadę, a jest nią brak ciekawych postaci kobiecych. Są niby dwie wampirzyce, z czego jedna jest bardzo istotna dla fabuły, ale obie są napisane dość przeciętnie. Cóż, jeśli autorka nie potrafi stworzyć interesującej bohaterki, to właściwie lepiej, że skoncentrowała się na bohaterach.

Renegat dostanie ode mnie taką samą ocenę jak Nocarz, czyli 4/5. Drugi tom utrzymał wysoką jakość pierwszego, co daje nadzieję na równie dobre zakończenie trylogii i ten czwarty, dodatkowy, z dalszymi losami Vespera (cóż, zrobiłam sobie trochę spoilerów). Książki Magdaleny Kozak są dla mnie świetną rozrywką i będę je polecać wszystkim znajomym, którzy chociaż trochę lubią fantastykę i wampiry.

Recenzja tomu I - Nocarz

poniedziałek, 23 lipca 2018

21/2015 Wiedźmin. Szpony i kły (antologia)


No tak. Trzydzieści lat. Wiedźmin do wynajęcia za trzy tysiące orenów. Gdy pojawił się w Wyzimie, w karczmie Pod Lisem nie był młodzieniaszkiem. Pobielałe włosy, szrama na twarzy i ten charakterystyczny, paskudny uśmiech. 
Zaczął od górnego C: trzech oprychów, potem strzyga i kolejne stwory – ludzkie bądź nieludzkie – niegodne żyć w świecie, który został nam dany. 
A potem Biały Wilk poszedł własną drogą. Ciernistą, tak bym to ujął, ale cóż, każdy uczy się na błędach. Gdzieś w oddali łypie do mnie znacząco Hollywood, ale na razie cieszmy się tym, co wyłowiła z wiedźmińskiego konkursu Nowa Fantastyka i superNOWA: jedenaście opowieści zainspirowanych losami Geralta oraz jego przyjaciółek i kamratów. 
Czytałem je z uwagą, nie ingerując. Są wśród uczestników konkursu na trzydziestkę wiedźmina ludzie bardzo utalentowani. Wkrótce stworzą własne światy bądź zanegują istniejące. Nie straćmy ich z oczu!
Opis z okładki książki. 
Piszę ten wstęp przed przeczytaniem opowiadań. Wiem o nich już całkiem sporo, czytałam kilka recenzji, a sama książka stoi u mnie na półce już pół roku. Bardzo lubię Wiedźmina, ale jakoś nie mogłam się za nią zabrać. W końcu przeczytał ją mój mąż (jego opinia to: da się czytać, ale nie jest jakoś wybitnie), więc i ja to zrobię.

Będę pisać kilka słów o każdym opowiadaniu, bo takiej antologii nie da się ocenić całościowo. Uwaga, będą spoilery.

Kres cudów, Piotr Jedliński

Mała wieś na odludziu co roku organizuje jarmark cudów, na którym można kupić mniej lub bardziej prawdziwe magiczne artefakty i wiele innych czarodziejskich śmieci. Przypadkowo znajdują się tam Geralt i Jaskier. Oczywiście pakują się w kłopoty, gdyż jeden z uczestników jarmarku próbuje wykluć jajo żar-ptaka w pobliskich ruinach... Finał pełen jest ognia i wybuchów, ale zabrakło fajnej sceny walki. W ogóle opowiadanie urywa się nagle i nie ma morału. Niby są tam ze dwa zdania o tym, że wiedźmin nie chce podejmować wyboru i się angażować, ale to nic nowego, już to znamy. 

Kres cudów jest bardzo w stylu Sapkowskiego: podobny humor, słownictwo, Jaskier i jego problemy w relacjach damsko-męskich, kapłan chcący przeprowadzić samosąd, sceptyczny Geralt. Nawet żarty o latrynie i sraniu w krzakach są zaczerpnięte z oryginału. Jak na zwycięskie opowiadanie to trochę słabo, spodziewałam się po nim więcej świeżości.

Krew na śniegu. Apokryf Koral, Beatrycze Nowicka

Opowieść o Koral i Geralcie zmagających się z potworami i złowrogą prastarą mocą w zimowej scenerii. Zabawne jest to, że na początku wiedźmin pada ofiarą dworskiej intrygi, gdyż dał się nabrać kobiecie. To takie typowe dla Geralta :) Na szczęście autorka nie próbowała na siłę podrabiać stylu Sapkowskiego. Jej humor jest o wiele delikatniejszy. Podobało mi się tu rozwinięcie postaci czarodziejki Koral znanej z Sezonu Burz. Dostała tu swoje pięć minut, wspomina się o jej pochodzeniu, przeszłości i niewesołej przyszłości, która dopiero nadejdzie. Dobry był też dylemat Geralta: czy może zaufać intuicji? Czy to pułapka? W razie pomyłki zginie niewinna osoba. To był dość prosty problem, ale właśnie czegoś takiego zabrakło mi w poprzednim opowiadaniu.


Ironia losu, Stanisław Kolanowski

Geralt zostaje wciągnięty w porachunki latawców. Te potwory są bardzo niebezpieczne i właściwie wiedźmin powinien pozwolić się im powybijać, ale ucierpieliby na tym także niewinni ludzie. Mamy tu szybką, dynamiczną akcję, a samo opowiadanie jest krótkie i bardzo przyjemne w czytaniu. Oprócz fajnych potworów Ironia losu wnosi do wiedźmińskiego uniwersum malutki przyczynek do relacji Geralta i Yennefer - naprawdę malutki, ale miło było na to natrafić.


Co dwie głowy..., Natalia Gasik

Jest zlecenie na mantikorę, która zalęgła się w kopalni złota. Potwór jest niebezpieczny, ale można na nim dobrze zarobić, więc znalazło się aż dwoje śmiałków, którzy spróbują go zabić: czarodziejka Triss Merigold i wiedźmin Lambert. Zamiast rywalizacji mamy tu przyjacielską współpracę, o której aż miło poczytać. Zamiast rubasznego humoru - wspomnienia, nostalgię i trochę smutku, albowiem akcja tego opowiadania toczy się po Sadze i główni bohaterowie uważają, że Geralt i Yennefer nie żyją, a Ciri zaginęła. Zdarzają się zabawniejsze momenty, ale jest to humor dość stonowany (który pasuje mi bardziej niż to, co Sapkowski pokazał w Sezonie burz).

Moją uwagę zwrócił sposób, w jaki autorka opisała przygotowania Lamberta do starcia z potworem i samą walkę. Odniosłam wrażenie, że były one żywcem wyciągnięte z gry komputerowej, co nie jest złe, ale świadczy o pewnym pisarskim lenistwie. Ogólnie jednak oceniam Co dwie głowy... pozytywnie, między innymi ze względu na końcówkę dającą nadzieję na przyszłość, co jest ewenementem w świecie wiedźmina, gdzie standardem są zakończenia słodko-gorzkie.


Skala powinności, Katarzyna  Gielicz

Wiedźmin Coën spotyka dziewczynę Narsi w dziwnych okolicznościach, bo oboje przyjmują to samo zlecenie na utopce. Potem przez jakiś czas bujają się razem, zabijają potwory, poznają się lepiej i takie tam, Niestety zbliża się nilfgaardzka inwazja na Królestwa Północy, a Coën uważa, że jego patriotycznym obowiązkiem jest wesprzeć Północ w walce, co, jak wiemy z Sagi, kończy się jego śmiercią w bitwie pod Brenną.

Opowiadanie to ładnie rozwija w sumie dość mało znanego z twórczości Sapkowskiego Coëna, dodaje też ciekawą postać kobiecą, czyli Narsi. W tej krótkiej formie udało się autorce zawrzeć jej historię, motywacje i częściowo nakreślić charakter. Nie jest to super złożona postać, dałoby się z niej jeszcze trochę wyciągnąć, a ja bym jeszcze chętnie o niej poczytała.

Duży plus leci do Skali powinności za sposób narracji wzięty z Sagi, którego nie było w poprzednich opowiadaniach - chodzi mi o gwałtowne przeskoki w czasie, miejscu akcji i stylu pisania. Bardzo lubiłam te zabiegi u Sapkowskiego, pozwalały mi one poszerzyć wiedzę o świecie przedstawionym.


 Bez wzajemności, Barbara Szeląg

No i jest pierwsze opowiadanie, które mi się nie podobało. Król Cidaris ma problem z krakenami, które zatapiają statki, co hamuje rozwój handlu w jego małym królestwie. Postanawia więc ożenić swojego syna z dziwną dziewczyną znalezioną w morzu, którą uważa za wysłanniczkę krakenów - i to ma doprowadzić do sojuszu Cidaris i morskich potworów oraz ustania ataków. Na ślub sprasza najsłynniejszych bardów, wśród których są Jaskier i główna bohaterka opowiadania o imieniu Ellen. Ślub kończy się wielką katastrofą a Ellen zakochuje się w królewskim strażniku, który jest ofiarą jakiegoś nieudanego magicznego eksperymentu. Strażnik też kończy w nieciekawy sposób, Ellen rozpacza i znika, a Jaskier zajmuje się jej młodszą siostrą. I tyle. Nic ciekawego, tylko krakeny się cieszą, bo się nażarły rozbitkami z zatopionych statków.

Nic mnie tu nie porwało, ani dziwny pomysł na fabułę, ani postaci, ani bezsensowne wg mnie zakończenie. Porównuje sobie Bez wzajemności do poprzednich opowiadań i zastanawiam się, co ono robi w tym zbiorze.

Lekcja samotności, Przemysław Gul

A to mi się spodobało bardzo. Historia o szkoleniu młodych czarodziejek z retrospekcjami bitwy pod Sodden, świetnie napisana i skonstruowana fabularnie. Posiada też coś, czego brak wielu opowiadaniom z tego zbioru, czyli morał. Może to za duże słowo, ale Lekcja samotności do czegoś prowadzi, ma puentę.

Strasznie spodobał mi się opis bitwy pod Sodden, chętnie przeczytałabym coś dłuższego tego autora utrzymane w podobnych klimatach. Dobrym pomysłem było też obsadzenie w głównych rolach całkiem nowych, wymyślonych postaci, czekałam na to od początku tej książki. Co prawda pojawiają się tu najbardziej znani czarodzieje i czarodziejki wiedźmińskiego uniwersum, ale nie mają nawet jednej kwestii mówionej.

Nie będzie śladu, Tomasz Zliczewski

Dwóch chłopów-weteranów postanawia zbadać sprawę potwora grasującego w lesie, bo wieś po wojnie biedna i na wiedźmina mieszkańców nie stać. A ludzie giną coraz częściej... W sprawę wmieszany jest chłopak - przybłęda przygarnięty po wojnie przez jednego z głównych bohaterów. Rozwiązanie zagadki nie jest oczywiste, ostatecznie wiedźmin jednak się pojawia (to chyba Eskel, nie był wymieniony z imienia), największymi potworami okazują się ludzie, a zakończenie niesie miłą dla czytelnika nadzieję na odrodzenie wiedźmińskiego fachu. Bardzo dobra historia, według mojego męża najlepsza z całego zbioru.


Dziewczyna, która nigdy nie płakała, Andrzej W. Sawicki

A więc tak: nie wierzę w to opowiadanie. Nie wierzę, że elfka Toruviel aż tak się zmieniła i wręcz pokochała ludzi, i to w tak krótkim czasie. Nie wierzę, że nie przejęła się śmiercią swoich elfich towarzyszy. Nie wierzę też w bezinteresowność, miłosierdzie, humanizm i nienaganny język bandy wieśniaków. Za dużo tu pozytywnych i dobrych rozwiązań. Autor to jedyny uznany pisarz w tym zbiorze, ale według mnie nie popisał się lepiej niż, że tak powiem, amatorzy. Zawiódł mnie pomysł, bo do wykonania nie mam zastrzeżeń.

Tak na marginesie dodam jeszcze, że zawsze byłam team elfy i fajnie byłoby, gdyby elfy Aen Elle faktycznie znalazły działające Wrota Światów i zaprowadziły w świecie wiedźmina porządek - czytałabym takiego fanfika jak dzika.

Ballada o Kwiatuszku, Michał Smyk

Jest to jedyne opowiadanie co do którego miałam jakieś oczekiwania. No bo Jaskier pojawia się jako duch za każdym razem kiedy jego była uprawia seks - to musi być zabawne... Oczekiwałam więc humoru, i nawet trochę go dostałam, ale tylko na początku. Bo opowiadanie to jest tak naprawdę smutną historią dręczonej kobiety, która sama nie potrafi przeciwstawić się przemocy. Jaskier oczywiście pomaga swojej byłej - chociaż nie jest to łatwe, bo jest przecież tylko duchem. Wszystko kończy się dobrze, ale Kwiatuszek nie była jedyną kobietą, której Jaskier przysięgał miłość silniejszą niż śmierć...

Mimo tego, że Ballada o Kwiatuszku nieco odbiegła od moich wyobrażeń, czytało mi się ją dobrze i spokojnie mogę ją określić mianem udanej opowieści.

Szpony i kły, Jacek Wróbel

To był dobry pomysł: ukazanie dobrze znanego z Ostatniego życzenia starcia wiedźmina ze strzygą z perspektywy potwora. Wykonanie też jest dobre i generalnie jest to jedno z fajniejszych opowiadań w całym zbiorze. Strzyga jest nieludzka i potworna, Geralt musi się naprawdę nieźle natrudzić w walce - ale przecież jest wiedźminem, więc zna się na rzeczy.Tak naprawdę w Szponach i kłach nie podeszła mi tylko jedna rzecz: Wielojaźń, czyli połączone umysły myszy i szczurów, którymi rządzi strzyga. To było dziwne, a opowiadanie było za krótkie, żebym mogła się z tym oswoić.

Po przeczytaniu wszystkich opowiadań z antologii mam kilka przemyśleń:

* To był chyba konkurs na najlepszą kopię Sapkowskiego, a nie na najlepsze opowiadanie - zwycięski Kres cudów jest mega podobny w stylu do oryginału, ale nie ma niestety mocnej, dającej do myślenia końcówki

* Moje ulubione opowiadanie to Lekcja samotności, a najmniej podobała mi się Dziewczyna, która nigdy nie płakała

* Dziwi mnie, że nie było żadnego opowiadania z akcją osadzoną w Nilfgaardzie albo w Kovirze (moje ulubione lokacje, chociaż gdybym musiała mieszkać w tym świecie, to wybrałabym Toussaint), a także to, że twórcy rzadko decydowali się na to, by bohaterami ich opowieści uczynić wymyślone przez nich postaci, przeważnie trzymali się mocno książkowego kanonu.

* Ja generalnie niezbyt przepadam za tak krótkimi opowiadaniami, które nie są ze sobą bezpośrednio związane. Zaczęłam się wkręcać, a tu historia się kończy...

* Wydawnictwo superNOWA trochę się poprawiło od czasu Sezonu burz, bo okładka Szponów i kłów przynajmniej ma skrzydełka. Ale i tak czarny kolor wyciera się na rogach i brzegach, a po dwóch przeczytaniach książka ma zagięcia z tyłu i z przodu. Przynajmniej każde opowiadanie zostało zilustrowane przyjemną dla oka grafiką - te według mnie najładniejsze umieściłam powyżej.

* Większość historii podobała mi się, ale nie znalazłam w tym zbiorze nic wybitnego, więc oceniam go na 4/5. Te opowiadania są przeznaczone raczej dla hardkorowych fanów Wiedźmina, jeśli ktoś chciałby dopiero zacząć czytać o Geralcie, to lepiej niech sięgnie po oryginalną twórczość Sapkowskiego.