poniedziałek, 26 marca 2018

6/2018 Korona śniegu i krwi, Elżbieta Cherezińska (Odrodzone królestwo tom I)


Czasy Wielkiego Rozbicia. Potężne ongiś królestwo w sercu Europy rozpadło się na księstwa, którymi władają skłóceni ze sobą Piastowie. Od wielu lat Polska nie ma króla, a tron pozostaje pusty. 
Na horyzoncie pojawia się nadzieja — skromny kantor Jakub Świnka odczytuje klątwę i jako pierwszy dostrzega księcia, który może ją odwrócić. Książę Starszej Polski Przemysł II spędza czas na turniejach i w poszukiwaniu rycerskich laurów. 
Na opustoszały królewski tron padają pożądliwe spojrzenia sąsiednich władców. W głębi lasów budzą się ludzie Starszej Krwi, a wraz z nimi zapomniane przez stulecia demony. Z herbów schodzą bestie, by w walce wspomóc swych panów. Sieć intryg coraz ciaśniej zaciska się wokół młodego księcia. 
Święte księżne, grzeszni książęta i szlachetni rycerze. Jaką rolę odgrywa wielki ród Zarembów o skrzętnie skrywanych początkach? Czy minezingerzy zaśpiewają pieśń zwycięską czy też chmury nad tronem pogrążą królestwo w wiecznym mroku? 
Czas rozpocząć bój o koronę, najwyższy czas zjednoczyć królestwo...
Opis z okładki książki. 
Z różnych opinii, które przeczytałam na temat tej książki (i całej trylogii) wynikało, że będzie to świetna powieść w stylu Gry o tron George'a R. R. Martina i Trylogii husyckiej Andrzeja Sapkowskiego. Bo walka o władzę, średniowiecze, historyczne postaci, czary, dawni bogowie, mityczne stworzenia. Brzmiało fajnie i zdecydowanie w moim guście, więc jakiś czas temu kupiłam sobie wszystkie trzy tomy w twardych oprawach. No i niestety teraz trochę tego żałuję.

Nie powiem, że Korona śniegu i krwi jest zła, bo to nieprawda. Ona po prostu mogłaby być o wiele lepsza i wcale nie trzeba byłoby włożyć w jej poprawę sporo pracy. Chociażby te wszystkie polityczne gierki o zdobycie korony - zostały oddane dobrze; łatwo orientujemy się kto jest z kim przeciwko komu i dlaczego tak jest. Bohaterowie zawierają mniej lub bardziej oficjalne sojusze, wzmacniają je zaaranżowanymi małżeństwami, ale nie mają też oporów przed zdradą czy wynajęciem morderców i nasłaniem ich na konkurenta - czyli robią dokładnie to, co wszyscy rządzący w ówczesnej Europie.

Co do samych bohaterów - tu mam bardziej mieszane uczucia. Autorka wykorzystała wiele postaci historycznych, o których co nieco wiadomo z zachowanych źródeł, a tam, gdzie zabrakło faktów, dołożyła trochę od siebie. Pojawiają się też bohaterowie w 100% wykreowani przez Elżbietę Cherezińską, ale są postaci drugoplanowe. W założeniu książka chyba nie miała mieć głównego bohatera, lecz jak Gra o tron całą plejadę postaci, z których perspektywy śledzimy wydarzenia, jednak nie sposób zauważyć, ze na pierwszy plan zdecydowanie wybił się książę Przemysł. Tylko on jest przedstawiony tak szczegółowo, że rozumiemy jego postępowanie, obserwujemy zmiany jego charakteru, ma wady i zalety, ogólnie jest taki, jaki powinien być pełnokrwisty bohater książkowy. Reszta natomiast jest typowym drugim planem, tłem, i boli mnie, że większość postaci w ogóle się nie rozwija, chociaż w trakcie książki mija kilkanaście lat. Może jeszcze Jakub Świnka i książę Władysław są bardziej rozbudowani, chyba ze względu na to, że będą odgrywać dużą rolę w kolejnych tomach (to żaden spoiler, przecież każdy, kto uważał na lekcjach historii dobrze wie, jak to wszystko się zakończy). Jakub Świnka to zresztą mój ulubiony bohater, spodobał mi się jego sympatyczny charakter i tajemnicze pochodzenie dopisane przez autorkę. Wielu postaci nie da się jednak lubić, bo składają się z imienia i jednej - dwóch cech, a przy tym są czarne lub białe, bez miejsca na odcienie szarości.


Książka jest pięknie wydana. Pomimo sporego formatu i odczuwalnej masy czytało mi się ją wyjątkowo dobrze.

Bardzo pochwalam wysiłek, jaki Elżbieta Cherezińska musiała włożyć w zapoznanie się ze średniowiecznymi realiami. Kultura dworska się zgadza, turnieje rycerskie też, stroje i uzbrojenie jak najbardziej w porządku. Wydarzenia historyczne również trzymają się kupy, choć oczywiście zostały dopasowane do potrzeb fabuły książki. Wiadomo, że charaktery postaci nie będą zgodne z oryginalnymi, bo to przecież powieść historyczna, a nie biografia, i trzeba tych ludzi uwspółcześnić na tyle, by byli przyswajalni dla dzisiejszego czytelnika. Najlepsze jednak było przypomnienie o reformie Kościoła zainicjowanej przez Jakuba Świnkę. To właśnie na skutek tych działań tak naprawdę schrystianizowano Polskę, bo do tego XIII wieku podstawy wiary chrześcijańskiej znały tylko elity i napływowi Niemcy, a zwykli ludzie może i coś tam słyszeli, byli ochrzczeni, ale na wszelki wypadek łączyli elementy nowej religii ze starymi słowiańskimi wierzeniami.

Przy całej dbałości o szczegóły i fakty zabrakło niestety dbałości o stylizację językową. Nie ma tu zbyt wielu archaizmów, język jest wręcz za bardzo współczesny - nie wyobrażam sobie człowieka z XIII wieku, który stwierdza, że ktoś ma na niego focha - a taki tekst pojawia się w książce. Wiadomo, że czysta staropolszczyzna byłaby dla nas prawie niezrozumiała, ale da się napisać pięknie stylizowana powieść historyczną, czego przykładem jest wspominana już przeze mnie Trylogia husycka Andrzeja Sapkowskiego.

Jednak Korona śniegu i krwi to nie tylko powieść historyczna, lecz także fantasy. Wykorzystanie elementów mitologii chrześcijańskiej i słowiańskiej jest super. Jezus przemawia do Jakuba Świnki, książę Henryk zawiera pakt z diabłem (to mogłoby być mega ciekawe, niestety zostało opisane po łebkach), kobiety nadal spotykają się na sabatach i oddają cześć Wielkiej Matce. Gdzieś czai się odwieczne zło (kompletnie niewykorzystany motyw wilkołaka), a herbowe zwierzęta potrafią ożyć i walczyć dla swojego właściciela. Te herbowe bestie są często krytykowane, ale dla mnie to całkiem sympatyczny pomysł - chociaż nadal nie potrafię sobie wyobrazić rybogryfa :)

W ogóle nie czytam erotyków, romansów staram się też unikać, ale niestety dziwne i śmiesznie opisane sceny seksu dopadły mnie w tej książce. Jest ich sporo i żadna mi się nie podobała, dodatkowo są do siebie bardzo podobne. Chętnie pozamieniałabym je na zdania w stylu: Następnie odprawił służbę i został w komnacie tylko ze swoją młodą żoną; albo: Uśmiechnęła się do niego, była pewna, że on też wspomina wczorajszą noc. Zero wyidealizowanego albo nierealistycznego seksu, a wyobraźnia pracuje i każdy może sobie dopowiedzieć to, co mu pasuje.

Na pewno przeczytam całą trylogię Odrodzone królestwo, i nie piszę tego tylko dlatego, że mam ją na półce i głupio byłoby tego nie zrobić. Korona śniegu i krwi miała wiele elementów, które mi się podobały i  mam nadzieję, że dalsze tomy utrzymają przynajmniej ten sam poziom. Nie nazwałabym jej jednak polską odpowiedzią na Grę o tron, a raczej rodzimym odpowiednikiem Sagi o Ludziach Lodu. Moja ocena to 3/5 i książkę mogę polecić, bo przyjemnie czyta się tą historię o władzy doprawioną szczyptą magii.


Lubię takie szersze marginesy, zdecydowanie ułatwiają czytanie. Szkoda tylko, że wydawnictwo przepuściło kilka literówek i jeden paskudny błąd ortograficzny. Gdyby nie te wpadki, byłby to mój książkowy ideał.

sobota, 3 marca 2018

5/2018 Ogień i lód; Las tajemnic, Erin Hunter (Wojownicy tom II i III)



Głęboko w mrokach lasu cztery klany wojowniczych kotów żyją w niełatwej harmonii. Tymczasem na horyzoncie pojawiają się nowe niebezpieczeństwa...
 
Ogniste Serce jest już pełnoprawnym wojownikiem Klanu Pioruna, jednak to nie koniec jego przygód. Nadchodzi zima, koty z Klanu Rzeki spoglądają groźnie na obfitujące w pożywienie ziemie innych klanów, a słaby Klan Wiatru ze wszystkich sił stara się uniknąć zagłady. Rosnące napięcie między klanami przekształca się w otwarty konflikt. Ogniste Serce obawia się zdrady wśród swoich... 
Opis z okładki: Ogień i lód 

Napięcie wśród kotów zamieszkujących las osiągnęło niespotykany dotychczas poziom. Wierność klanowi traci na znaczeniu. Dotychczasowy przyjaciel w okamgnieniu stać się może wrogiem, a niektóre koty skłonne są nawet zabić, by osiągnąć to, czego pragną. 
Ogniste Serce jest zdecydowany poznać prawdę o tajemniczej śmierci Rudego Ogona. Nie wie jednak, że lepiej, by pewne tajemnice nie ujrzały światła dziennego, mogą bowiem zachwiać niepewnym rozejmem między klanami. Ogniste Serce przeczuwa też, że wśród kotów z Klanu Pioruna kręci się zdrajca. 
Opis z okładki: Las tajemnic
Cykl Wojownicy o przygodach kota Ogniste Serce i o czterech kocich klanach żyjących sobie dziko z dala od ludzi to na pewno nie jest lektura ambitna ani bardzo wartościowa. Można się łatwo rozczarować, zwłaszcza jeśli szuka się w niej faktów i logiki. Ale kiedy na pewne sprawy przymknie się oko, to okazuje się, że kontakt z Wojownikami jest całkiem przyjemny. 

Ogniste Serce mieszka sobie w lesie wraz z Klanem Pioruna. Koty przeżywają mniejsze i większe rozterki - konflikty graniczne, nagłe zmiany sojuszy, nieszczęśliwe wypadki, zakazane miłości, wewnętrzną walkę o władzę. Wszystko dzieje się bardzo dynamicznie, a sytuacja zmienia się jak w kalejdoskopie. Te nagłe zwroty akcji przypominały mi południowoamerykańską telenowelę i sądzę, że taki format sprawdziłby się w razie ewentualnej ekranizacji: krótkie odcinki zakończone cliffhangerami. Z różnych motywów poruszanych w tych dwóch tomach najbardziej podobały mi się dwa: poszukiwanie własnej tożsamości oraz koci rasizm.

W pewnym momencie Ogniste Serce przechodzi kryzys tożsamości. Wraca w okolice swojego starego domu i spotyka siostrę, po czym postanawia odnowić z nią kontakt. Regularnie spędzają ze sobą czas, a w końcu stwierdza nawet, że jeśli wyrzuca go z klanu, to spokojnie może wrócić do ludzkiego domu i zamieszkać z siostrą. To trochę wyklucza się z pierwszym tomem, bo nagle okazuje się, że i sucha karma nie była taka okropna, dach nad głową i ciepłe legowisko też nie są już wstrętne jak na początku. Wątek ten jest rozpisany na ponad połową książki (a może i na dwa tomy, nie pamiętam, przeczytałam oba szybko jeden po drugim) i naprawdę dobrze czyta się te miejsca, gdzie Ogniste Serce zastanawia się, kim naprawdę jest: klanowym wojownikiem czy jednak ciągle domowym kotem.

Drugi motyw jest nieco związany z pierwszym. Siostra głównego bohatera, zafascynowana jego opowieściami o klanowym życiu, postanawia oddać mu swojego pierworodnego kociaka, by młody sierściuch mógł wychować się w klanie. Jednak część klanowych kotów to rasiści i nie do końca akceptują młodego urodzonego w domu. Mały Chmurka będzie musiał starać się dwa razy bardziej, a i tak zawsze będą koty uważające go za gorszego. A że Chmurka ma ciekawy charakter, to jego wątek w kolejnych tomach na pewno będzie należał do moich ulubionych. Koci rasiści nieprzychylnie patrzą też na związki kotów z różnych klanów (co dziwne, bo koty powinny dbać o różnorodność genetyczną). Poznajemy dwie historie nieszczęśliwych zakazanych miłości, a losy kociąt z tych związków nie są najlepsze. Oczywiście pozytywni bohaterowie nie mają problemu z pochodzeniem innych kotów i są dobrym przykładem dla młodszych czytelników.

Znalazłam też mnóstwo rzeczy, do których można się przyczepić, ale najbardziej denerwowały mnie te spiski i zagadki, z którymi Ogniste Serce męczył się przez całą książkę, a dla mnie były oczywiste niemalże od razu. Nagłe przeskoki w czasie i prawie zupełny brak dłuższych opisów: to też mnie drażniło. Widać, że to książki adresowane do młodszego odbiorcy i dzieci mogą być nimi absolutnie zachwycone (tylko ktoś powinien wyjaśnić młodym czytelnikom, że prawdziwe koty nijak się tak nie zachowują).

Pomimo tego, że zupełnie nie jestem w grupie docelowej, to na pewno sięgnę po kolejne książki z cyklu. Z przyjemnością będę tropić absurdy i nielogiczności dotyczące kotów i jednocześnie ekscytować się dalszymi losami Ognistego Serca i spółki. Ogień i lód oraz Las tajemnic oceniam na 3/5, bo mimo licznych wad dobrze się przy nich bawiłam i umiliły mi nudne dni w pracy.

Recenzja pierwszego tomu Ucieczka w dzicz.

środa, 28 lutego 2018

4/2018 Majstersztyk, Anna Kańtoch


Anna Kańtoch powraca do swojego debiutanckiego cyklu, dając kolejną mroczną zagadkę do rozwiązania Domenicowi Jordanowi, z wykształcenia lekarzowi, z zamiłowania zaś badaczowi czarnej magii i demonów. Jordan na prośbę biskupa Malartre'a zagłębia się w sprawę tajemniczego zaginięcia pewnego młodzieńca, którego ostatnio widziano podczas przedstawienia wędrownego sztukmistrza. Czy Wielki Gaston jest jedynie zwykłym kuglarzem, za jakiego się podaje? Czy też na scenie użyto prawdziwej magii?
Opis fabuły: lubimyczytac.pl 
Majstersztyk można byłoby od biedy nazwać długim opowiadaniem, ale myślę, że minipowieść to lepsze określenie. Domenic Jordan tym razem rozwiązuje sprawę zniknięcia mężczyzny, które miało miejsce w trakcie występu cyrkowego magika. Niby sztuczka właśnie na tym polegała, ale ochotnik nie pojawił się z powrotem... Śledztwo zostało dobrze opisane, dodatkowo łączy się z pozornie rozwiązaną sprawą sprzed lat. Podejrzanych jest kilkoro, autorka mieszała tropy i mąciła, ale rozwiązanie zagadki jest satysfakcjonujące - ani za proste, ani za bardzo skomplikowane. Więcej o fabule nie napiszę, bo byłyby to już same spoilery.

Nie dowiadujemy się zbyt wiele o głównym bohaterze. Autorka widocznie doszła do wniosku, że po Majstersztyk sięgną czytelnicy, którzy są zaznajomieni z poprzednimi tomami opowiadań, więc nie trzeba im za dużo tłumaczyć. Mimo tego dostajemy pewną nową, dość istotną informację: otóż są takie kręgi w Kościele, które nieprzychylnie patrzą na działalność Jordana i gdyby nie protekcja biskupa, to nasz główny bohater miałby parę rzeczy do wyjaśnienia Świętemu Oficjum... To bardzo ciekawy wątek, który z powodzeniem mógłby być rozgrywany w następnych opowiadaniach czy powieściach, ale na razie nie zanosi się, by takowe miały powstać.

W poprzednich opowiadaniach z tego cyklu niezmiernie podobały mi się lokacje - zawsze świetnie opisane, niecodzienne, klimatyczne, pełne grozy czającej się gdzieś w kącie. Tutaj jest miasto; niby zagrożone powodzią, niby teatr jest trochę magiczny, niby dzielnica biedoty ciekawie opisana (ja jednak i tak niezbyt lubię czytać o biedzie i patologii), ale brakowało mi tego nieuchwytnego czegoś.

Ogólnie ta książka nie zrobiła na mnie większego wrażenia. To poprawna historia, dobra dla kogoś, kto zna wcześniejsze części cyklu. Oceniam na 3/5; ogólnie Domenica Jordana polecam, ale lepiej będzie zacząć czytanie od początku.

Tom pierwszy opowiadań: Diabeł na wieży - recenzja
Tom drugi: Zabawki diabła - recenzja

środa, 21 lutego 2018

Nowa książka: Twarzą w twarz (zbiór opowiadań)


Ten zbiór opowiadań z gatunku thriller/sensacja to owoc poszukiwań w wielkim koszu z przecenionymi książkami w Carrefourze. Bardzo lubię sobie grzebnąć w takich okazjach. Szkoda tylko, że często znajduję drugi tom jakiejś ciekawej serii, albo zniszczoną książkę z połamaną okładką, której nie kupię. Tym razem kosz był wyjątkowo ładnie poukładany, grzbiety dobrze widoczne, a sam towar nie miał żadnych rys i uszkodzeń. O samej antologii czytałam kiedyś, że jest całkiem dobra i warto się z nią zapoznać. Ostatnio w ogóle nie miałam styczności z tym gatunkiem, ciągle tylko ta fantastyka, więc stwierdziłam, że spoko, biorę, przyda się trochę zmienić klimat.

Poniżej zdjęcie ceny okładkowej oraz ceny faktycznej:


Różnica pomiędzy nimi jest znacząca i w związku z tym mam takie małe pytanie: czy wydawnictwo postanowiło zrobić czytelnikom prezent i obniżyło cenę o ponad 30 złotych, czy też książka jest faktycznie warta dychę i opłaca się ją za tyle sprzedać, a ta pierwsza cena jest dla frajerów, którzy dadzą się naciągnąć na kasę?

wtorek, 20 lutego 2018

3/2018 Serce Cienia, Tad Williams (Marchia Cienia tom IV)

Serce Cienia to ostatni tom pasjonującego cyklu znakomitego autora fantasy, zatytułowanego Marchia Cienia. 
Tysiące lat temu, po Wojnie Bogów, pod Zamkiem Marchii Południowej została uśpiona ogromna, złowroga moc. Szalony autarcha Sulepis pragnie ją obudzić i poddać swej władzy. W tym celu ma wykorzystać Olina, króla Marchii Południowej i ojca Barricka i Briony. Rozdzielone bliźnięta wróciły do ojczyzny, każde z nich z bagażem trudnych doświadczeń i nowym celem: Briony dąży do odbicia ojcowskiego tronu zagarniętego przez uzurpatora, Barrick zaś, obdarzony tajemniczym darem Qarów, staje u ich boku. 
W obliczu potężnej i straszliwej siły dotychczasowy porządek ulega zburzeniu, zacierają się granice, nie wiadomo, kto jest wrogiem, a kto przyjacielem. Wydarzenia nieuchronnie zmierzają ku apokalipsie...
Opis fabuły z lubimyczytac.pl 
Ostatni tom zamykający cykl Marchia Cienia nieco mnie rozczarował. Dopóki nie byłam pewna zakończenia, dopóki wszystko jeszcze mogło się zdarzyć (aczkolwiek bez przesady, to jednak bardzo schematyczna powieść i jakieś spektakularne zwroty akcji nigdy nie wchodziły w grę), było dobrze. Tempo, napięcie, przeskoki pomiędzy postaciami - wszystko grało aż do wielkiego finału. Nadeszło ostateczne starcie, zło zostało pokonane, pozytywni bohaterowie skończyli z mniejszym lub większym happy endem, a tu jeszcze jakaś jedna czwarta książki do przeczytania. O co tu chodzi? Okazało się, że autor zapragnął wyjaśnić wszystkie wątki poboczne, które pojawiły się od pierwszego tomu, a o części z nich zdążyłam już dawno zapomnieć. I silił się przy tym na wyczerpujące opisy, zamiast zamknąć wszystkie sprawy w maksymalnie dwóch rozdziałach. Owszem, książka nie może się nagle urwać i trzeba chociażby zaznaczyć, w którą stronę pójdą losy głównych bohaterów, ale zakończenie Serca Cienia jest już dla mnie totalnym przegięciem. 

Poza tą końcową wpadką jest jednak całkiem dobrze. Książka ma dobre tempo i wzbudza emocje. Obstawiałam, którą z moich ulubionych postaci Tad Williams uśmierci w finale, ale on poszedł drogą znaną chociażby z Władcy Pierścieni - niby wszystko dobrze się skończyło, ale bohaterowie nie są do końca szczęśliwi. Raz dałam się zupełnie zaskoczyć: postać, która nie chciała zdradzić swojej tożsamości, okazała się być zupełnie kimś innym, niż przypuszczałam. Jednak nie mogę dać Sercu Cienia oceny innej niż 3/5. Książka (i cała seria) nie wprowadza do literatury fantasy niczego nowego, nie wyróżnia się niczym szczególnym. Najlepszy jest trzeci tom, ale ogólnie to kolejna opowieść o walce dobra ze złem w magicznym świecie, dobra dla takich świrów jak ja, którzy i tak to przeczytają i nie będą za bardzo marudzić. Bardziej wymagającym czytelnikom polecam jednak coś ambitniejszego.

środa, 14 lutego 2018

2/2018 Na południe od Brazos, Larry McMurty


Na południe od Brazos to wspaniała epicka opowieść o Dzikim Zachodzie, czyli - innymi słowy - western. W tej na poły humorystycznej, na poły nostalgicznej historii czytelnik znajdzie wiele skądinąd znajomych wątków, napotka dobrze znane miejsca i postaci: jest więc małe miasteczko, w którym kościół sąsiaduje z saloon-barem (i dzieli z owym przybytkiem pianino), są dzielni kowboje i legendarni (choć już emerytowani) Ochotnicy z Teksasu, meksykańscy bandyci, łowcy bizonów, spokojni osadnicy, okrutni Indianie. Spotykamy - rzecz jasna - słynnego rewolwerowca i ścigającego go szeryfa, a także damę lekkiego prowadzenia, przedmiot westchnień wszystkich teksańskich kowbojów. Towarzyszymy bohaterom powieści w wędrówce po szlaku ciągnącym się od granicy z Meksykiem po góry Montany, przeżywając wraz z nimi liczne barwne przygody w świecie, który - choć często tylko z pozoru zachował jasne podziały na dobro i zło, prawo i bezprawie - nadal przywołuje obraz Ameryki z dawnych, romantycznych czasów Dzikiego Zachodu.
Opis z okładki książki. 
Książka ta pojawiła się ostatnio na wielu blogach za sprawą nowego, pięknego wydania. Opinie były na tyle pozytywne i zachęcające, że i ja postanowiłam ją przeczytać. W mojej bibliotece było dostępne jedynie pierwsze polskie wydanie z 1991 roku. Podzielone na dwa tomy (zupełnie nie rozumiem dlaczego), w paskudnych białych okładkach z odstraszającymi pomarańczowymi grafikami. Tytuł i autor nic mi wcześniej nie mówiły, koloru pomarańczowego nienawidzę i uczciwie przyznaję, że bez blogowych rekomendacji nigdy bym po tę książkę nie sięgnęła. Przeczytałam jednak całość i absolutnie nie żałuję: jest świetna.

Na południe od Brazos to western. Ostatni raz westerny czytałam w wieku lat około dwunastu i były to wszystkie książki Karola Maya, które moja biblioteka miała na stanie. Po latach zorientowałam się, że był to literacki kicz, ale wtedy byłam wielką fanką opowieści o Winnetou. Jednak to zamiłowanie nie przełożyło się na innych autorów i do westernu już nie wracałam - przynajmniej w formie książkowej, bo filmy zdarzało mi się czasem obejrzeć. Na południe od Brazos zachęciło mnie jednak ponownie do tego gatunki i już przyniosłam sobie z biblioteki kolejny western.

Siłą tej książki są postaci - świetnie skonstruowane, pełne wad i zalet, no prawie jak żywi ludzie. Autor sprytnie uczynił głównych bohaterów Ochotnikami z Teksasu, a nie weteranami Konfederatów; czytelnikami będzie łatwiej sympatyzować z ludźmi, którzy bronili kobiet i dzieci przed Indianami i Meksykanami, niż z takimi, którzy walczyli w obronie niewolnictwa. Na pierwszy plan wysuwają się Woodrow Call i Augustus (Gus) McCrae, wieloletni przyjaciele. Ten pierwszy jest małomówny, bardzo pracowity, nie dla niego spokojne życie, bo najlepiej funkcjonuje w sytuacji zagrożenia. Drugi natomiast to towarzyski gaduła, lubiący sobie poleniuchować, nieco za bardzo cwany jak na mój gust. Na pozór zupełnie do siebie nie pasują, ale, o dziwo, dobrze się ze sobą dogadują. To właśnie oni prowadzą wielkie stado bydła na północ, a młodsi kowboje traktują ich jak mentorów i wzory do naśladowania. Bardzo pozytywnie zaskoczyła mnie główna kobieca bohaterka, Lorena, bo zwykle nie lubię postaci prostytutek - są albo zbyt wulgarne, albo kreowane na święte. Lorena jest cudownie wyśrodkowana i realistyczna. Zajmuje się tym, czym się zajmuje, ale kiedy tylko przytrafiła jej się okazja na normalne życie, to od razu z niej skorzystała. Nie jest ani delikatną mimozą, ani przesadnie twardą babką, lecz dobrze napisaną kobietą. Moją ulubioną postacią jest jednak Newt - siedemnastolatek, który dopiero wkracza w dorosłość, ale wyraźnie widać, że jest przedstawicielem nowego, innego pokolenia, i w przyszłości świat zamieszkany przez takich jak on będzie wyglądał inaczej (a przynajmniej można mieć taką nadzieję).

Co do świata przedstawionego w powieści: oczywiście jest on wspaniale opisany, zaludniony interesującymi postaciami i całkiem zgodny z prawdą historyczną. Na tyle zgodny, że przy każdej wzmiance o wybitych bizonach albo głodujących Indianach trafiał mnie szlag. Niektórzy dopatrują się w tej książce nostalgii za starymi, dobrymi czasami, za romantycznymi wyobrażeniami Dzikiego Zachodu, ale ja bardzo cieszę się, że autor zdecydował się na pokazanie tych czasów takimi, jakie były naprawdę. A ja XIX wieku nie znoszę, brzydzą mnie ówcześni ludzie teoretycznie cywilizowani, którym wydawało się, że mogą bezkarnie podbijać i niszczyć, a słabszych wyrżnąć albo ośmieszyć i uciszyć. Na szczęście zachowanie będące wtedy normą w dzisiejszych czasach jest coraz rzadsze i coraz bardziej piętnowane (przynajmniej w naszym kręgu kulturowym).

Główną osią fabularną książki jest podróż z Teksasu do Montany, co samo w sobie jest już ciekawe - bo przecież w trakcie przeprawy z wielkim stadem bydła przez półdziki kraj na pewno coś pójdzie nie tak i nie raz będziemy martwić się o bohaterów. Do tego dochodzi jeszcze kilka wątków pobocznych: historia Jake'a, dawnego kumpla Calla i Gusa,i jego związku z Loreną; historia dawnej ukochanej Gusa, Klary, a także szeryfa July'ego, który ściga Jake'a za nieumyślne, ale jednak zabójstwo. Wszystkie wątki zgrabnie się ze sobą przeplatają i dążą do wspólnego finału.

Szczerze polecam Na południe od Brazos wszystkim, którzy lubią długie, powolnie rozkręcające się powieści pełne treści, a akcji już niekoniecznie. Tym, którzy lubią lektury zmuszające do refleksji. Ja jestem pod dużym wrażeniem i oceniam książkę na 5/5. Szkoda, że nie udało mi się jej przeczytać tak, jak należy: w kilku długich posiedzeniach do późnej nocy pod kocem i z rozgrzewającą herbatą w dłoni. Niestety remont, przeprowadzka i choroba mi to uniemożliwiły i dopadałam do książki w ciągu chwil wyrwanych z napiętego kalendarza. Na szczęście już niedługo będę mogła prawidłowo cieszyć się książkami w nowym mieszkaniu.


Na tylnej okładce książki można zobaczyć coś wyjątkowego - reklamę czeków banku Pekao. Czeki w ogóle nie przyjęły się w Polsce, zostały wyparte przez bardziej nowoczesne formy płatności, ale jak widać na powyższym zdjęciu, na początku lat 90. próbowano je rozpropagować.


Ja nigdy ich nie wołam - same przychodzą i układają się do zdjęcia.

sobota, 6 stycznia 2018

1/2018 Droga Królów, Brandon Sanderson (Archiwum Burzowego Światła tom I)

Tęsknię za dniami przed Ostatnim Spustoszeniem. Epoką, zanim Heroldowie nas porzucili, a Świetliści Rycerze zwrócili się przeciwko nam. Czasem, gdy na świecie wciąż była magia, a w sercach ludzi honor... 
Obserwujemy cztery postaci. Pierwszą jest chirurg, zmuszony do porzucenia swej sztuki i zostania żołnierzem w najbardziej brutalnej wojnie naszych czasów. Drugą - skrytobójca, morderca, który płacze, kiedy zabija. Trzecia osoba to oszust, młoda kobieta skrywająca za płaszczem z kłamstw swoją prawdziwą naturę. Ostatnią jest arcyksiążę, wojownik, owładnięty żądzą krwi. 
Świat może się zmienić. Wiązania Mocy i Odpryski mogą powrócić, magia starożytnych dni znów może należeć do nas. Ta czwórka jest kluczem. Jedno z nich może nas zbawić. A jedno nas zniszczy. 
Opis z okładki książki.
Brandon Sanderson to znany i chętnie czytany autor fantasy. Nie wiedziałam o nim zbyt wiele: tylko tyle, że w szybkim tempie pisze bardzo grube książki, które są dobrze przyjmowane przez czytelników. Postanowiłam zacząć czytać Sandersona i na pierwszy ogień poszło rozpoczęcie cyku Archiwum Burzowego Światła, czyli Droga Królów.

959 stron tekstu w formacie większym niż standardowy - ta książka robi wrażenie. Na okładce rycerz w zbroi sugerującej kolejne quasi-średniowiczne fantasy w stylu chociażby takiej Gry o tron - i to jest pierwsza zmyłka. O ile pod względem konstrukcji i ilości wątków rzeczywiście przypomina dzieło Martina, to już cały świat przedstawiony jest czymś zupełnie oryginalnym, wręcz obcym. Opis i mapy całego kontynentu, specyficzny klimat z powtarzającymi się co kilka-kilkanaście dni arcyburzami, dostosowane do surowej pogody rośliny i zwierzęta, dziwne stosunki społeczne, magia i potężne artefakty. dawno nie czytałam niczego tak dopracowanego. Podziwiam ogrom pracy włożony w kreację tak złożonego uniwersum oraz wyobraźnię potrzebną by je wymyślić. 

Na uwagę zasługuje również magia napędzana Burzowym Światłem (czyli energią arcyburz przechowywaną w klejnotach). Niby jest to magia, ale jakoś dziwnie podobna do zaawansowanej technologii - pozwala na zabawy z grawitacją typu lewitacja, bieganie po suficie, sklejanie ze sobą przedmiotów. Jeszcze bardziej przypomina system walk z dobrej gry komputerowej typu RPG. Jestem pewna, że książka nie została przerobiona na grę tyko dlatego, że jak dotąd wyszło dopiero trzy tomy z planowanych dziesięciu i twórcy gier nie mają pełnego obrazu świata wykreowanego przez Sandersona. A gra byłaby murowanym hitem: walka z powracającym cyklicznie złem przy wykorzystaniu magii Burzowego Światła oraz Pancerzy i Ostrzy Odprysku dających nadludzkie możliwości (przy czym Pancerze przypominają egzoszkielety, a Ostrza można porównać do mieczy świetlnych). Kupiłabym taką grę i patrzyłabym, jak mój mąż morduje wrogów i ratuje świat, albo sama próbowałabym ją przejść na najniższym poziomie trudności :)

Ciężko napisać coś o fabule, bo jest to zaledwie wstęp do czegoś większego, a ja nie czytałam spoilerowych recenzji kolejnych tomów i nie wiem, co będzie dalej. Poznajemy cztery główne postaci, ich charaktery, miejsce w świecie, motywacje i pragnienia. Każdy z bohaterów jest pod jakimś względem wyjątkowy, wyróżniający się talentem lub umiejętnościami. 

Szeth to niewolnik-zabójca o niejasnej przeszłości. Walczy przy użyciu Ostrza Odprysku oraz magii Burzowego Światła. Autor poświęcił mu najmniej miejsca, ale morderstwa, jakie popełnia, mają ogromny wpływ na obecne i przyszłe wydarzenia.

Shallan to jeszcze nastolatka, która pragnie ocalić swoją rodzinę przed upadkiem i bankructwem. W tym celu zdobywa przychylność znanej uczonej, ale nie po to, by zdobywać wiedzę, lecz by ukraść należący do mistrzyni magiczny przedmiot pozwalający na przekształcenia materii. Jednak dziewczynie z prowincji ciężko będzie oszukać jedną z najinteligentniejszych kobiet świata... Dodatkowo Shallan niesamowicie rysuje i potrafi uchwycić na rysunkach rzeczy, których większość ludzi zupełnie nie dostrzega.

Dalinar to jeden z arcyksiążąt, wuj samego króla. Jest dobrym żołnierzem, postępuje według kodeksu honorowego i próbuje wpoić takie same zasady swoim synom. Podczas arcyburz ma wizje, w których doświadcza wydarzeń z dalekiej przeszłości. Wizje stoją w sprzeczności z oficjalną religią i historią, ale Dalinar nie ma żadnych wątpliwości co do ich autentyczności. Jest też przekonany, że niedługo wydarzy się coś bardzo złego, ale inni nie chcą wierzyć w jego ostrzeżenia.

Czwartym bohaterem, najbardziej rozwiniętym w tym tomie, jest Kaladin. Pochodzi z niższej warstwy, ale jego ojciec - chirurg zadbał o jego wykształcenie medyczne. Miał nadzieję na społeczny awans i stabilną przyszłość, ale nieszczęśliwy zbieg okoliczności pokrzyżował te plany i Kaladin wylądował w wojsku. Okazał się być mistrzem walki włócznią i dobrym dowódcą, ale udało mu się strzelić największą głupotę życia i został niewolnikiem. Skończył jako trybik w armii jednego z arcyksiążąt, w najgorszym oddziale będącym w zasadzie mięsem armatnim (tyle, że bez armat, ich tam nie znają). Kaladin odkrywa u siebie zdolność, która ustawia go na pozycji klasycznego Wybrańca literatury fantasy. Ogólnie mam wrażenie, że autor nieco przedobrzył z Kaladinem. Jest tak napisany, że niemalże musimy go polubić, musimy mu kibicować, i zastanawiać się, jak wyjdzie z kolejnych tarapatów. Chciałabym myśleć, że po prostu lubię Kaladina za to, jaki jest, a nie dlatego, że Brandon Sanderson tak postanowił. Szkoda, że tak bardzo widać te starania autora, chociaż na szczęście jakoś specjalnie mi to nie przeszkadzało. 

Przez całą książkę cztery główne postaci są jak pionki pieczołowicie ustawiane na szachownicy. Ich losy już zaczynają się ze sobą łączyć, a w kolejnym tomie zapewne splotą się już na dobre. Pojawia się również wiele ciekawych postaci drugoplanowych (w tym arcyksiążę Sadeas, którego mój mózg uparcie odczytywał jako zwykły sedes) oraz wstawki pozornie niepasujące do całości, dziejące się gdzieś daleko, które na pewno nabiorą znaczenia w przyszłości.

Droga Królów to powieść oryginalna, wielowątkowa, i dająca się czytać wiele razy, a za każdym kolejnym przeczytaniem ujawniająca coś więcej. Oceniam ją na mocne 5/5, bo właściwie jest pozbawiona większych wad - a przynajmniej ja się tak wciągnęłam w historię, że żadnych takich nie dostrzegłam. Cały cykl ma zadatki na bycie prawdziwą petardą, na bycie jedną z moich ulubionych serii fantasy.

PS. Ciekawi mnie, która broń byłaby lepsza: Ostrze Odprysku czy miecz świetlny?...


Nigdy nie sądziłam, że to napiszę, ale cieszę się, że trzeci tom Archiwum Burzowego Światła został podzielony na dwie części. Czytałam moją Drogę Królów raz, w domu, w komfortowych warunkach, i już ma ślady użytkowania. Twarda oprawa lub mniejsza objętość, jedna z tych rzeczy jest tej serii niezbędna. 


W Drodze Królów kotów nie ma, ale i tak jest zarąbiście :)